Bhakti

కార్తీక పురాణం 26వ రోజు

Karthika Puranam Day 26

వైకుంఠంలో దుర్వాసుని శరణాగతి; విష్ణువు అతని శాపాన్ని దశావతారాలుగా తానే భరిస్తానంటూ అంబరీషుని వద్దకు పంపడం.

అవ్విధంబున దుర్వాసుఁడు భూమండలంబెల్లఁ దిరిగియు సంరక్షణంబు గానక వైకుంఠమునకేగి, విష్ణుదేవుని నివ్విధంబునఁ బ్రార్థింపఁదొడఁగెను. ఓజగద్రక్షకా, బ్రాహ్మణశరణ్యామధుసూదనా, వాడియంచులు గలిగి వజ్రాయుధమునుండి పుట్టిన నీచక్రంబునుండి నన్నుఁగాపాడుము. ఓసర్వవ్యాపకా కోటిసూర్యప్రకాశమానమై చూడనలవికాని యీనీసుదర్శనాయుధమునన్నుఁ జంపవచ్చెడి. దీని నివారింపుము. నీభక్తులలో నగ్రగణ్యుఁడయిన యంబరీషుని యెడ శాపంబు నొసఁగిన పాపాత్ముఁడనగు నన్నుఁగాపాడుము. వేలకొలఁది బ్రాహ్మణులలో నీవు పాపిష్ఠుఁడవనినన్నుఁ ద్రోసిపుచ్చకుము. నేను నిన్నుశరణు నొందితిని. నన్నుఁగాపాడుము. తొల్లిభృగుమహర్షి నిన్ను ఱొమ్మున దన్నఁగా దానినోర్చితివిగదా. అట్లే నా యీయపరాధంబును సైరింపుము.

నేటి తెలుగులో ఆ విధంగా దుర్వాసుడు భూమండలమంతా తిరిగినా రక్షణ దొరకక వైకుంఠానికి వెళ్ళి, విష్ణుదేవుడిని ఈ విధంగా ప్రార్థించసాగాడు: “ఓ జగద్రక్షకా! బ్రాహ్మణశరణ్యా! మధుసూదనా! వాడి అంచులు కలిగి వజ్రాయుధం నుండి పుట్టిన నీ చక్రం నుండి నన్ను కాపాడు. ఓ సర్వవ్యాపకా! కోటి సూర్యుల ప్రకాశంతో ఉండి చూడటానికి శక్యం కాని ఈ నీ సుదర్శనాయుధం నన్ను చంపడానికి వస్తున్నది. దీనిని నివారించు. నీ భక్తులలో అగ్రగణ్యుడైన అంబరీషుడి పట్ల శాపం ఇచ్చిన పాపాత్ముడినైన నన్ను కాపాడు. వేలకొద్దీ బ్రాహ్మణులలో ‘నీవు పాపిష్ఠుడివి’ అని నన్ను తోసిపుచ్చకు. నేను నిన్ను శరణు పొందాను. నన్ను కాపాడు. పూర్వం భృగుమహర్షి నిన్ను రొమ్మున తన్నగా దానిని ఓర్చుకున్నావు కదా! అలాగే నా ఈ అపరాధాన్ని కూడా సహించు.”

ఇత్తెఱఁగునఁ బలుకుచు దుర్వాసుఁడు విష్ణువు నండఁజేరి, సాష్టాంగ నమస్కారము గావించి, వినయభరితుఁడై, ఓజనార్దనా,నన్నుఁగావుము కావుమని పలుమాఱు మొరలిడెను. అప్పుడు శ్రీవిష్ణుమూర్తి చిఱునవ్వు నవ్వుచు దుర్వాసమునీంద్రునితో నిట్లనియె. ఓమునీంద్రా, బ్రాహ్మణులు నాకునుదైవము. అందులకుసందియములేదు.అందును తాపసులలో మేటులగుతమబోంట్లను గూర్చి చెప్పవలసినది లేదు. ఓభగవంతుఁడవగు మునీంద్రా, నీవు సాక్షాచ్ఛంకరుఁడవు.నీవు బ్రహ్మరూపధారివి. నిగనిగ మెఱయు జడలసమూహముతోఁ గూడినవాఁడవు. నీ మోము కనుబొమలముడితోఁ గూడి భీకరమైయున్నది. ఇట్టి నీ మోమును జూచిన యెవఁడు భయమునొందఁడు. నీబోం ట్లెల్లప్పుడు స్వభావమున మార్పునొందరు. వారెల్లప్పుడు స్వభావ సిద్ధమగుశాంతస్వభావము గలిగియుందురు. ఏను త్రికరణశుద్ధిగా బ్రాహ్మణుల కించుకేని యప్రియంబుసేయను. ఆవిషయము నీవెఱుఁగనిదికాదుగదా. వేల్పులకును, విప్రులకును, సజ్జనులకును, గోవులకును మేలుగావించు నిమిత్తమే నేనెల్లప్పుడు యుగయుగమునను దేహముఁ దాల్చి యున్నానుగదా. ఓతాపసోత్తమా, నీవు కడునీచమైన పని యొనరించితివి. నిష్కారణముగ నంబరీషనరపాలునికి శాపంబొసఁగితివి. ఆనరపాలుఁడు స్థావరజంగమరూపములగు సకలభూతములందును నన్నుఁ గాంచుచు త్రికరణశుద్ధిగా శత్రువులకైన నపకారంబుసేయఁడు. అట్టి స్వధర్మములందు శ్రద్ధగలయంబరీషుని నీవు గడునీచముగా నిందించితివి. నీవతని యాతిథ్యము నంగీకరింప నియ్యకొని, వేళకు రాక, యాతని కనుజ్ఞను సైతమొసఁగవైతివి. అతఁడు చాలతడవు నిరీక్షించి జలపానమాత్రముచేఁ బారణను నెరవేర్చెను. అతఁడు జలపానము చేయుటచే మహాత్ముఁడవగు నీకు వచ్చినదోషమేమి? అతఁడు పారణసేయకమున్నే యాతనిని శపించితివి? తఱచుగా సకలాశ్రమములవారును బరిశుద్ధికై యెట్టి యాహారము గైకొందురో, అట్టియాహారమునే యాతఁడుగైకొనెను, మఱియుం దప్పిదీర్చుకొను నిమిత్తమే యితఁ డట్టిపారణముఁ గావించెను. అట్టితఱి నీవేల రంధ్రాన్వేషణ చేసి కోపంబు గొంటివి? అతఁడు శాస్త్రవిహితఫలంబు నొందు నిమిత్తమే యతఁడు జలపానము చేసినప్పుడు శాస్త్రపద్ధతి యెఱిఁగిన నీకేల కోపంబువచ్చును. అంతియకాక బ్రాహ్మణప్రియుఁడగు నారాజు మిగులఁ గోపమునొందిన నిన్ను శాంతిపఱుపఁ బ్రయత్నించియు, నీవు శాంతి నొందకపోఁగా, నీవలన భీతుఁడయి, తనహృదయకమలంబున వసించు విశ్వరూపుండయిన నన్ను శరణొందెను. ఆవల మహాతపస్సుచే నొప్పినఁ బ్రాహ్మణుఁడవయిన నీయొక్క శాపంబును వేఱుగాకుండు నిమిత్తమై, నీవు రాజున కొసఁగినశాపంబును నేను భరించి దశావతారంబులు నేనెత్తఁదలఁచితిని. నీవు రాజును పదిజన్మములెత్తుదువు గాక యని శపించినమాట కూడ నా రాజుచెవిని బడదయ్యె. అతఁడును “నేనేల బ్రాహ్మణుని కింతకోపంబు వచ్చునట్లు చేసితిననుచుఁ దనపాపంబుతొలఁగునుద్దేశమున నన్ను శరణు పొందెను. నాయెడనే తన మనసునుజేర్చి యాతఁడు స్వదేహమునుగూడ మఱచెను. అతని హృదయకమలంబున నున్న నే నాతని చెవిరంధ్రము మూలమున అగుదువుగాక అనినమాటను విని, భక్తులబాధలఁ దీర్చువాఁడనై బ్రాహ్మణుని శాపంబును వృథ గాఁగూడదు. నాభక్తునికిని జెడుపుగలుగరాదు” అని తలఁచి, నీవు నాభక్తుని కొసఁగిన శాపంబును నాకే యనియే యెంచితిని. బ్రాహ్మణుని శాపంబును వృథగాఁగూడదు. భక్తులకు బ్రాహ్మణుని శాపంబు దగులరాదు. కావున నోమునీంద్రా, నీ వొసఁగిన శాపంబును భరింప నెంచితిని. ఓద్విజేంద్రా, నాభక్తులందఱకు దుఃఖమోహంబులు గలిగించుదువేని సకలదుఃఖములను నేను దీర్చుదును. ధర్మనిష్ఠుఁడగు భక్తుఁడు నాకు సర్వభూతములకు సముఁడు. ఓధర్మహీనుఁడా, సర్వజ్ఞుఁడైన యానాభక్తునికి నిష్కారణముగ శాపంబొసఁగితివి. వేదములందు మానవులకు వలసిన నానావిధ ధర్మములును చెప్పఁబడినవి. దేశము, కాలము, వయస్సు, అవస్థ, వర్ణములు, ఆశ్రమములు వీని విభాగంబుల ననుసరించి స్త్రీలకుఁ బురుషులకు వలసిన ధర్మములును వేదములందే చెప్పఁబడినవి. మానవులందఱు స్వధర్మములను వదలరాదు గదా! సకలవేదములందును స్త్రీపురుషుల కందఱకును వలసిన ధర్మములు చెప్పియుండ, వానిని స్త్రీపురుషులు విడువరాదు గదా. హరివాసరములం దుపవాసము చేయకుండుట దోషముగదా. ద్వాదశి పారణము వీడుట నాభక్తునికిఁ జెఱుపుగదా. కావుననే నాభక్తికి వెఱచి, యంబరీషుఁడు నీటితోఁ బారణ కావించెను. ద్వాదశి పారణ విడుచుట కంటె విప్రశాపమునుండి భీతి గలుగలేదు అని తలఁచి పారణకావించిన నా భక్తుని నీవు దండించి శాపం బొసంగితివి. మఱల నీవు శాపంబొసఁగ నోఱు దెఱవఁగా, నేను చక్రంబు బ్రయోగించితిని. కావున ఓద్విజపుంగవా! నీవు మహాదుఃఖసంపన్నుఁడైన నృపాలునికడకుఁ బొమ్ము. నీవాతనిని వేఁడుము. నీకాతనివలననే మేలు కలుగఁగలదు. సకలజనపూజితుఁడవైన యోనృపాలా! నీవు వగ నొందకుము. అంబరీషుని కొసఁగిన శాపంబు నేను భరింపవలయును. నేనే యీపదిరూపంబులును దాల్పవలయును. ఈవర్తమానకల్పముననే జగద్రక్షణకొఱకును శంఖుం డను నసురుని సంహరించు నిమిత్తము మనువును సంరక్షించుటకును వేఱొకకల్పంబునఁగాని దేవాసురులు మందరపర్వతముతో క్షీరసముద్రమును జిలుకునప్పుడు కూర్మావతారుఁడనై భూమిని ధరించెదను. హిరణ్యాక్షునిసంహరింపను, భూమి నుద్ధరింపను నల్ల నడగొండవంటి వరాహమయ్యెదను. హిరణ్యకశిపును జంప వికృతరూపుఁడగు నృసింహావతార మెత్తెదను. కోపజ్వాలలు దిక్కులకొసలకుఁ బర్వఁజేయుచు, వామనరూపమెత్తి బలిదర్పమును దగ్గించుటయు, కోలుపోయిన యింద్రునిరాజ్యమును మఱలఁ దెచ్చుటయు నొనర్తును. క్షత్రియసంహారమునిమిత్తము క్రూరకర్ముఁడగు పరశురామునియవతార మెత్తెదను. రావణునిసంహారమునకై, యాత్మజ్ఞానము లేని, రాజీవనేత్రుఁడయిన రామనృపాలుఁడనుగ జన్మింతును.మఱల యాదవవంశమున బలరాముఁడుగను, గోపీజారుఁడగు శ్రీకృష్ణుఁడనుగను జన్మింతును. కలియుగంబున పాపులను మోహింపఁజేయు నిమిత్తమయి, పాషండాదులగు మతములను బోధించుటకై దితిసుతుఁడయిన బుద్ధుఁడనుగను కలియుగాంతమున బ్రాహ్మణశత్రువులనెల్ల వధించుటకై విష్ణుయశుఁడను బ్రాహ్మణునికి సుతుఁడనై పుట్టి గుఱ్ఱపురౌతునై, కల్కియను పేరుతో నవతరింపఁగలను. ఇత్తెఱఁగున నీవొసఁగిన పదియవతారంబుల నెత్తఁగలను. జనులందఱి పాపపురాసులును వెంటనే నశింపఁగలవు. అని దుర్వాసునితో విష్ణువు పలికెను.

నేటి తెలుగులో ఈ విధంగా పలుకుతూ దుర్వాసుడు విష్ణువు దగ్గరికి చేరి, సాష్టాంగ నమస్కారం చేసి, వినయంతో “ఓ జనార్దనా! నన్ను కాపాడు, కాపాడు” అని పలుమార్లు మొరపెట్టుకున్నాడు. అప్పుడు శ్రీవిష్ణుమూర్తి చిరునవ్వు నవ్వుతూ దుర్వాసమునీంద్రుడితో ఇలా అన్నాడు: “ఓ మునీంద్రా! బ్రాహ్మణులు నాకు కూడా దైవమే. అందులో సందేహం లేదు. అందులోనూ తపస్సు చేసేవారిలో శ్రేష్ఠులైన తమలాంటి వారిని గురించి చెప్పవలసిన పని లేదు. ఓ భగవంతుడవైన మునీంద్రా! నీవు సాక్షాత్తు శంకరుడివి. నీవు బ్రహ్మరూపధారివి. నిగనిగ మెరిసే జడల సమూహంతో కూడినవాడివి. నీ ముఖం కనుబొమల ముడితో కూడి భీకరంగా ఉన్నది. ఇటువంటి నీ ముఖాన్ని చూస్తే ఎవడు భయపడడు? నీలాంటి వారు ఎల్లప్పుడూ స్వభావంలో మార్పు చెందరు. వారు ఎల్లప్పుడూ సహజమైన శాంతస్వభావం కలిగి ఉంటారు. నేను త్రికరణశుద్ధిగా బ్రాహ్మణులకు కొంచెమైనా అప్రియం చేయను. ఆ విషయం నీకు తెలియనిది కాదు కదా! దేవతలకు, బ్రాహ్మణులకు, సజ్జనులకు, గోవులకు మేలు చేయడం కోసమే నేను ఎల్లప్పుడూ ప్రతి యుగంలోనూ దేహాన్ని ధరించి ఉన్నాను కదా! ఓ తాపసోత్తమా! నీవు మిక్కిలి నీచమైన పని చేశావు. కారణం లేకుండా అంబరీష నరపాలుడికి శాపం ఇచ్చావు. ఆ రాజు స్థావరజంగమ రూపాలైన సకల ప్రాణులలోనూ నన్ను చూస్తూ, త్రికరణశుద్ధిగా శత్రువులకైనా అపకారం చేయడు. అటువంటి స్వధర్మాలలో శ్రద్ధ కలిగిన అంబరీషుడిని నీవు చాలా నీచంగా నిందించావు. నీవు అతని ఆతిథ్యాన్ని స్వీకరించడానికి అంగీకరించి, సమయానికి రాక, అతనికి అనుమతిని కూడా ఇవ్వకపోయావు. అతడు చాలాసేపు ఎదురుచూసి, కేవలం నీరు తాగడం ద్వారా పారణను నెరవేర్చాడు. అతడు నీరు తాగడం వల్ల మహాత్ముడవైన నీకు వచ్చిన దోషం ఏమిటి? అతడు పారణ చేయకముందే అతనిని శపించావా? తరచుగా అన్ని ఆశ్రమాల వారూ పరిశుద్ధి కోసం ఎలాంటి ఆహారాన్ని తీసుకుంటారో, అలాంటి ఆహారాన్నే అతడు తీసుకున్నాడు. అంతేకాక దప్పిక తీర్చుకోవడం కోసమే ఇతడు అటువంటి పారణ చేశాడు. అలాంటి సమయంలో నీవు ఎందుకు రంధ్రాన్వేషణ చేసి కోపగించుకున్నావు? శాస్త్రం విధించిన ఫలాన్ని పొందడం కోసమే అతడు నీరు తాగినప్పుడు, శాస్త్రపద్ధతి తెలిసిన నీకు ఎందుకు కోపం వస్తుంది? అంతేకాక, బ్రాహ్మణప్రియుడైన ఆ రాజు మిక్కిలి కోపంతో ఉన్న నిన్ను శాంతింపజేయడానికి ప్రయత్నించినా నీవు శాంతించకపోయేసరికి, నీవల్ల భయపడి, తన హృదయకమలంలో నివసించే విశ్వరూపుడినైన నన్ను శరణు పొందాడు. ఆ తరువాత, గొప్ప తపస్సుతో ప్రకాశించే బ్రాహ్మణుడవైన నీ శాపం వేరు కాకుండా ఉండటం కోసం, నీవు రాజుకు ఇచ్చిన శాపాన్ని నేను భరించి దశావతారాలు నేనే ఎత్తాలని తలచాను. నీవు రాజును ‘పది జన్మలు ఎత్తుతావు గాక’ అని శపించిన మాట కూడా ఆ రాజు చెవిన పడలేదు. అతడు కూడా ‘నేను ఎందుకు బ్రాహ్మణుడికి ఇంత కోపం వచ్చేటట్లు చేశాను?’ అంటూ తన పాపం తొలగాలనే ఉద్దేశంతో నన్ను శరణు పొందాడు. నా మీదే తన మనస్సును నిలిపి అతడు తన దేహాన్ని కూడా మరచిపోయాడు. అతని హృదయకమలంలో ఉన్న నేను అతని చెవి రంధ్రం ద్వారా ‘అవుతావు గాక’ అన్న మాటను విని, భక్తుల బాధలను తీర్చేవాడినై ‘బ్రాహ్మణుడి శాపం వృథా కాకూడదు, నా భక్తుడికి కీడు కలగకూడదు’ అని తలచి, నీవు నా భక్తుడికి ఇచ్చిన శాపాన్ని నాకే అని భావించాను. బ్రాహ్మణుడి శాపం వృథా కాకూడదు. భక్తులకు బ్రాహ్మణుడి శాపం తగలకూడదు. కాబట్టి ఓ మునీంద్రా! నీవు ఇచ్చిన శాపాన్ని భరించాలనుకున్నాను. ఓ ద్విజేంద్రా! నా భక్తులందరికీ నీవు దుఃఖమోహాలు కలిగిస్తే, వారి సకల దుఃఖాలనూ నేను తీరుస్తాను. ధర్మనిష్ఠ కలిగిన భక్తుడు నాకూ సర్వభూతాలకూ సమానుడు. ఓ ధర్మహీనుడా! సర్వజ్ఞుడైన ఆ నా భక్తుడికి కారణం లేకుండా శాపం ఇచ్చావు. వేదాలలో మానవులకు కావలసిన నానావిధ ధర్మాలూ చెప్పబడ్డాయి. దేశం, కాలం, వయస్సు, అవస్థ, వర్ణాలు, ఆశ్రమాలు అనే వాటి విభాగాలను అనుసరించి స్త్రీలకు, పురుషులకు కావలసిన ధర్మాలు వేదాలలోనే చెప్పబడ్డాయి. మానవులందరూ స్వధర్మాలను వదలకూడదు కదా! సకల వేదాలలోనూ స్త్రీపురుషులందరికీ కావలసిన ధర్మాలు చెప్పబడి ఉండగా, వాటిని స్త్రీపురుషులు విడిచిపెట్టకూడదు కదా! హరివాసరాలలో ఉపవాసం చేయకపోవడం దోషం కదా! ద్వాదశి పారణను విడిచిపెట్టడం నా భక్తుడికి కీడు కదా! అందువల్లనే నా భక్తికి వెరచి, అంబరీషుడు నీటితో పారణ చేశాడు. ‘ద్వాదశి పారణ విడిచిపెట్టడం కంటే బ్రాహ్మణ శాపం నుండి భయం కలగలేదు’ అని తలచి పారణ చేసిన నా భక్తుడిని నీవు దండించి శాపం ఇచ్చావు. మళ్ళీ నీవు శాపం ఇవ్వడానికి నోరు తెరవగా, నేను చక్రాన్ని ప్రయోగించాను. కాబట్టి ఓ ద్విజపుంగవా! నీవు మిక్కిలి దుఃఖంతో ఉన్న ఆ రాజు దగ్గరికి వెళ్ళు. నీవు అతనిని వేడుకో. నీకు అతని వల్లనే మేలు కలుగుతుంది. సకల జనులచే పూజింపబడే ఓ నృపాలా! నీవు విచారించకు. అంబరీషుడికి ఇచ్చిన శాపాన్ని నేను భరించాలి. నేనే ఈ పది రూపాలనూ ధరించాలి. ఈ వర్తమాన కల్పంలోనే జగత్తు రక్షణ కోసం, శంఖుడు అనే అసురుడిని సంహరించడం కోసం, మనువును సంరక్షించడం కోసం, మరొక కల్పంలో గానీ దేవాసురులు మందరపర్వతంతో క్షీరసముద్రాన్ని చిలికేటప్పుడు కూర్మావతారుడినై భూమిని ధరిస్తాను. హిరణ్యాక్షుడిని సంహరించడానికి, భూమిని ఉద్ధరించడానికి నల్లని నడిచే కొండ వంటి వరాహాన్ని అవుతాను. హిరణ్యకశిపుడిని చంపడానికి వికృతరూపుడైన నృసింహావతారం ఎత్తుతాను. కోపజ్వాలలు దిక్కుల చివరలకు వ్యాపించేలా చేస్తూ, వామనరూపం ఎత్తి బలి దర్పాన్ని తగ్గించడం, ఇంద్రుడు కోల్పోయిన రాజ్యాన్ని మళ్ళీ తీసుకురావడం చేస్తాను. క్షత్రియ సంహారం కోసం క్రూరకర్ముడైన పరశురాముడి అవతారం ఎత్తుతాను. రావణుడి సంహారం కోసం, ఆత్మజ్ఞానం లేని, రాజీవనేత్రుడైన రామనృపాలుడిగా జన్మిస్తాను. మళ్ళీ యాదవవంశంలో బలరాముడిగానూ, గోపీజారుడైన శ్రీకృష్ణుడిగానూ జన్మిస్తాను. కలియుగంలో పాపులను మోహింపజేయడం కోసం, పాషండం మొదలైన మతాలను బోధించడానికి దితి కుమారుడైన బుద్ధుడిగానూ, కలియుగాంతంలో బ్రాహ్మణ శత్రువులందరినీ వధించడానికి విష్ణుయశుడు అనే బ్రాహ్మణుడికి కుమారుడినై పుట్టి గుర్రపు రౌతునై కల్కి అనే పేరుతోనూ అవతరిస్తాను. ఈ విధంగా నీవు ఇచ్చిన పది అవతారాలనూ ఎత్తుతాను. ప్రజలందరి పాపపు రాశులూ వెంటనే నశిస్తాయి” అని దుర్వాసుడితో విష్ణువు పలికాడు.

ఇది శ్రీస్కాందపురాణాంతర్గత కార్తికమాహాత్మ్యమున నిరువదియాఱవ యధ్యాయము.

Back to top