కార్తీక పురాణం 1వ రోజు
Karthika Puranam Day 1
మిథిలలో జనకునికి వసిష్ఠుడు వేకువ స్నానం, తర్పణం, విష్ణుపూజ, పురాణశ్రవణం, దీపారాధనల కార్తీక వ్రతం బోధించడం.
తొల్లి యొకప్పుడు శౌనకాదిమహర్షులు సూతపౌరాణికుం గాంచి, యోమహాత్మా! తమవలనఁ గార్తికమాసమాహాత్మ్యమును వినఁగోరుచున్నాము. మా కానతీయవే యని యడిగిన, సూతుఁ డిట్లనియె. ఈమాసమహిమంబును పూర్వము వసిష్ఠమునీంద్రుఁడు జనకమహారాజునకును, బ్రహ్మ నారదమునీంద్రునకును, ఈశ్వరుఁడు పార్వతికిని, మహావిష్ణుండు లక్ష్మీదేవికిని నుపదేశించిరి. ఈమహిమంబును వినిన, జన్మజన్మంబులందు నొనర్చిన పాపంబు లెల్లఁ దొలఁగును. మీరు సావధానులరై వినుండు.
నేటి తెలుగులో పూర్వం ఒకసారి శౌనకాది మహర్షులు సూత పౌరాణికుడిని చూసి, “ఓ మహాత్మా! తమరి ద్వారా కార్తీక మాస మాహాత్మ్యాన్ని వినాలని కోరుకుంటున్నాం. మాకు సెలవివ్వండి” అని అడిగారు. అప్పుడు సూతుడు ఇలా చెప్పారు. “ఈ మాస మహిమను పూర్వం వసిష్ఠ మునీంద్రుడు జనక మహారాజుకు, బ్రహ్మ నారద మునీంద్రుడికి, ఈశ్వరుడు పార్వతికి, మహావిష్ణువు లక్ష్మీదేవికి ఉపదేశించారు. ఈ మహిమను వింటే జన్మజన్మలలో చేసిన పాపాలన్నీ తొలగిపోతాయి. మీరు ఏకాగ్రతతో వినండి.”
తొల్లి యొకప్పుడు బ్రహ్మపుత్రుఁ డయిన వసిష్ఠమహాముని సిద్ధాశ్రమంబునకుఁ బోవుచు, మార్గవిశ్రాంతి తీర్చుటకై జనకరాజునగరంబగు మిథిలకుఁ బోయెను. అంత నాజనకరాజు తననగరున కేతెంచిన వసిష్ఠమునీంద్రుఁ గాంచి యాసనంబు డిగ్గి దండవత్ప్రణామంబు లాచరించి యన్నివిధంబులఁ బూజ లొనరించి పులకితగాత్రుఁడై యానందంబున డెంద ముప్పొంగఁ గడుభక్తితో నతనికి నర్ఘ్యపాద్యముల నొసఁగి యమ్మునీంద్రునితో నిట్లనియె. మహీసురోత్తమా! తమరాకవలన నాజన్మంబు సఫలంబయ్యె. నా పెద్దలెల్లఁ దనివి నొందిరి.
నేటి తెలుగులో పూర్వం ఒకసారి బ్రహ్మపుత్రుడైన వసిష్ఠ మహాముని సిద్ధాశ్రమానికి వెళ్తూ, ప్రయాణపు అలసట తీర్చుకోవడానికి జనకరాజు నగరమైన మిథిలకు వెళ్ళారు. అప్పుడు ఆ జనకరాజు తన రాజభవనానికి వచ్చిన వసిష్ఠ మునీంద్రుడిని చూసి, ఆసనం మీద నుంచి దిగి, దండవత్ప్రణామాలు (సాష్టాంగ నమస్కారాలు) చేసి, అన్ని విధాలా పూజలు చేశారు. శరీరం పులకించి, ఆనందంతో మనసు ఉప్పొంగుతుండగా, ఆయన ఎంతో భక్తితో ఆ మునికి అర్ఘ్యపాద్యాలు (చేతులకు, కాళ్ళకు ఇచ్చే నీరు) సమర్పించి, ఆ మునీంద్రుడితో ఇలా అన్నారు. “మహీసురోత్తమా! తమ రాకవల్ల నా జన్మ సఫలమైంది. నా పెద్దలందరూ తృప్తి పొందారు.”
లోకంబున సజ్జనదర్శనంబు గృహస్థులకు సులభము గాదు. ఎన్నో జన్మంబుల నొనర్చిన పుణ్యములకు ఫలంబు. ఇప్పుడు తమరాక నా కెన్నియో తెఱఁగుల మేలొనర్చుటకే కాని వేఱు కాదు. తమరాకకుఁ గారణంబు నెఱిఁగించి నన్నుఁ గృతార్థుం జేయవే యని యడుగ వసిష్ఠమునీంద్రుఁడు చిఱునగవు మోముననొలయ జనకమహారాజుతో నిట్లనియె. నరేంద్రా! నీకు మేలయ్యెడు. సిద్ధాశ్రమంబున నొకజన్నంబు జరుగ నున్నది. మే మక్కడికిఁ బోవుచున్నారము. తాము జన్నమునకు వలసిన ద్రవ్యం బొసఁగవలయు నని యడిగెను. జనకనరేంద్రుఁడును వసిష్ఠమునీంద్రునిఁ గాంచి ధనం బెల్ల దానంబు చే సంరక్షింపవలయును. దానంబు సేయని ధనంబు నశించును. కావున తమయానతిచొప్పున విస్తారధనం బొసఁగెదను. వినువారలకు సకలపాపంబులఁ బోకార్చు నొక్కచరిత్రము సెలవిండు. తమకుఁ దెలియని ధర్మంబులేవియు లేవు. సకల ధర్మములలోని సూక్ష్మంబుల నెఱిఁగినవాఁడవు. తాము సకల ధర్మముల మా కెఱింగింపఁ జాలుదురు. కార్తికమాసంబు సకలమాసంబులలో శ్రేష్ఠమందురు. అదెట్లు మాసంబులలో నెల్ల సుప్రసిద్ధంబయ్యె? తాము సకలధర్మవేత్తలు, గాన, నా కీ కార్తికమాసమహిమం బెఱిఁగింపరేయని యడుగ నమ్మునీంద్రుఁడిట్లనియె. ఓరాజేంద్రా, వినుము. వినువారికి దొసఁగులెల్లఁ దొలఁగించి పుణ్యంబుల నొసంగు కార్తికమాసమహిమంబు నెఱిఁగించెద. జన్మాంతరకర్మపరిపాకమువలన సత్త్వశుద్ధి గలుగును. సూర్యుఁడు తులాలగ్నంబున నుండ, కార్తికమాసంబున నేమానవుఁడు పరిశుద్ధమనస్సుతో స్నానదానములును, పితృశ్రాద్ధమును, దేవార్చనంబును నాచరించునో, ఆస్నానాదులవలనిఫలంబు లెన్నటికిని దఱుగవు. కార్తికమాసము సంక్రాంతి మొదలుకొనియో శుద్ధపాడ్యమి మొదలుకొనియోయాకార్తికవ్రతము ప్రారంభింపవలయును. ఓదామోదరా! కార్తికవ్రతంబు నిర్విఘ్నముగా నెఱవేర్పవలయును అని సంకల్పించి, సూర్యోదయవేళయందే కార్తికస్నానవ్రతంబు నాచరింపవలయును. సూర్యుఁడు తులారాశిగతుఁడైనయప్పుడు త్రైలోక్యపావని యగు గంగాదేవి యన్ని ప్రదేశములను ద్రవరూపంబున నిండియుండును. ఇట్టితులామాసమున గోవుపాదమంతటిజలమయప్రదేశమున సైతము మహావిష్ణుండు సన్నిహితుఁడైయుండు. గుంటలు, చెఱువులు, బావులందును విష్ణువు సన్నిధానంబునొసఁగు. అట్టియాకార్తిక మాసంబున విప్రుఁడు హరినామస్మరణము సేయుచు, కాలుసేతులు కడుగుకొని యాచమనము నొనర్చి, కడుఁ బరిశుద్ధుఁడై, యింద్రియనిగ్రహం బొనర్చి, కాలభైరవులయనుజ్ఞ కైకొని, మొలబంటినీటిలో దిగి, స్నానం బొనర్ప వలయును. అట్లు స్నానం బొనర్చి స్నానాంగదేవర్షి పితృదేవతాతర్పణము భక్తితో గావించి, అఘమర్షణసూక్తములను జపించి, యానీటిని బొట్టన వ్రేలితోఁ గలియఁబెట్టి, తటాకంబుగట్టునఁ జేరి యర్ఘ్యము నొసంగవలయును. తర్వాత, కట్టుబట్టను జక్కఁగాఁబిడిచికొని, యిరుమాఱులాచమనముచేసి, పొడిబట్టతోఁదలదుడుచుకొనవలయును గాని, తడిబట్టతోఁ దల దుడువరాదు. అట్లు తల దుడుచుకొని మడుగుబట్టలఁ గట్టి భగవన్నామము స్మరించుచు, గోపిచందనంబుతో నూర్ధ్వపుండ్రముఁ దాల్చి, సంధ్యావందనము సేసి యర్ఘ్యప్రదానంబొనర్చి, గాయత్రీజపంబు సేయవలయును.
నేటి తెలుగులో “లోకంలో సజ్జనుల దర్శనం గృహస్థులకు సులభం కాదు. అది ఎన్నో జన్మలలో చేసిన పుణ్యాలకు ఫలం. ఇప్పుడు తమ రాక నాకు ఎన్నో విధాలుగా మేలు చేయడానికే తప్ప మరొకటి కాదు. తమ రాకకు కారణం తెలియజేసి నన్ను కృతార్థుడిని చేయండి” అని జనకుడు అడిగారు. అప్పుడు వసిష్ఠ మునీంద్రుడు ముఖంపై చిరునవ్వు తొణికిసలాడుతుండగా జనక మహారాజుతో ఇలా అన్నారు. “నరేంద్రా! నీకు మేలు కలుగుతుంది. సిద్ధాశ్రమంలో ఒక యజ్ఞం జరగబోతున్నది. మేం అక్కడికి వెళ్తున్నాం. తమరు ఆ యజ్ఞానికి కావలసిన ద్రవ్యాన్ని ఇవ్వాలి” అని అడిగారు. జనక నరేంద్రుడు వసిష్ఠ మునీంద్రుడిని చూసి ఇలా అన్నారు. “ధనాన్నంతా దానం చేతనే కాపాడుకోవాలి. దానం చేయని ధనం నశిస్తుంది. కాబట్టి తమ ఆజ్ఞ ప్రకారం విస్తారమైన ధనాన్ని ఇస్తాను. వినేవారి సమస్త పాపాలను పోగొట్టే ఒక చరిత్రను సెలవివ్వండి. తమకు తెలియని ధర్మాలు ఏవీ లేవు. సమస్త ధర్మాలలోని సూక్ష్మాలు తెలిసినవారు మీరు. తమరు సమస్త ధర్మాలను మాకు తెలియజేయగలరు. కార్తీక మాసం అన్ని మాసాలలో శ్రేష్ఠమైనదని అంటారు. అది అన్ని మాసాలలో ఎలా సుప్రసిద్ధమైంది? తమరు సమస్త ధర్మాలూ తెలిసినవారు కాబట్టి, నాకు ఈ కార్తీక మాస మహిమను తెలియజేయండి” అని అడిగారు. అప్పుడు ఆ మునీంద్రుడు ఇలా చెప్పారు. “ఓ రాజేంద్రా! విను. వినేవారి పాపాలన్నీ తొలగించి పుణ్యాలను ఇచ్చే కార్తీక మాస మహిమను తెలియజేస్తాను. గత జన్మల కర్మపరిపాకం వల్ల సత్త్వశుద్ధి (మనస్సు నిర్మలం కావడం) కలుగుతుంది. సూర్యుడు తులాలగ్నంలో ఉండగా, కార్తీక మాసంలో ఏ మానవుడు పరిశుద్ధమైన మనస్సుతో స్నానదానాలు, పితృశ్రాద్ధం, దేవతార్చన ఆచరిస్తాడో, ఆ స్నానం మొదలైనవాటి వల్ల కలిగే ఫలాలు ఎన్నటికీ తరగవు. కార్తీక మాసపు సంక్రాంతి నుంచో, లేదా శుద్ధ పాడ్యమి నుంచో ఆ కార్తీక వ్రతాన్ని ప్రారంభించాలి. ‘ఓ దామోదరా! కార్తీక వ్రతాన్ని నిర్విఘ్నంగా నెరవేర్చాలి’ అని సంకల్పించుకొని, సూర్యోదయ సమయంలోనే కార్తీక స్నాన వ్రతాన్ని ఆచరించాలి. సూర్యుడు తులారాశిలో ఉన్నప్పుడు త్రైలోక్యపావని అయిన గంగాదేవి అన్ని ప్రదేశాలలోనూ నీటి రూపంలో నిండి ఉంటుంది. ఇటువంటి తులామాసంలో గోవు పాదమంతటి నీరు ఉన్న ప్రదేశంలో సైతం మహావిష్ణువు సన్నిహితుడై ఉంటాడు. గుంటలు, చెరువులు, బావులలో కూడా విష్ణువు తన సన్నిధానాన్ని ఇస్తాడు. అటువంటి ఆ కార్తీక మాసంలో బ్రాహ్మణుడు హరినామ స్మరణ చేస్తూ, కాళ్ళు చేతులు కడుక్కొని, ఆచమనం చేసి (అరచేతిలో నీరు తాగి), మిక్కిలి పరిశుద్ధుడై ఉండాలి. ఇంద్రియనిగ్రహం పాటించి, కాలభైరవుల అనుమతి తీసుకొని, మొలబంటి నీటిలో దిగి స్నానం చేయాలి. అలా స్నానం చేసి, స్నానంలో భాగంగా చేసే దేవ, ఋషి, పితృదేవతా తర్పణాలను (నీటిని వదిలి తృప్తిపరచడాన్ని) భక్తితో చేయాలి. ఆ తర్వాత అఘమర్షణ సూక్తాలను (పాపాలను పోగొట్టే వేదమంత్రాలను) జపించి, ఆ నీటిని బొటనవేలితో కలియబెట్టి, చెరువు గట్టుకు చేరి అర్ఘ్యం ఇవ్వాలి. తర్వాత కట్టుకున్న బట్టను చక్కగా పిండుకొని, రెండుసార్లు ఆచమనం చేసి, పొడి బట్టతో తల తుడుచుకోవాలి గానీ తడి బట్టతో తల తుడవకూడదు. అలా తల తుడుచుకొని, మడి బట్టలు కట్టుకొని, భగవంతుడి నామాన్ని స్మరిస్తూ, గోపీచందనంతో ఊర్ధ్వపుండ్రాన్ని (నిలువు బొట్టును) ధరించాలి. ఆపైన సంధ్యావందనం చేసి, అర్ఘ్యప్రదానం చేసి, గాయత్రీ జపం చేయాలి.”
అటుపిమ్మట నగ్నిహోత్రము వేల్చి, యౌపాసనంబు కావించి, బ్రహ్మయజ్ఞ వైశ్వదైవములను గావించి, దేవతార్చనకై తమయింటితోటలందున్నపూవులు గోసితెచ్చి; సాలగ్రామమునం దున్న శ్రీవిష్ణువును శంఖచక్రగదాధారినిగా భావించి భక్తితో షోడశోపచారపూజలతోఁ బూజింపవలయును. ఆవల భక్తితోఁ గూడి, పురాణపఠనము గావించి, యింటి కేగి, దేవతార్చన గావించి, వైశ్వదేవంబు నొనర్చి, యతిథిపూజ చేసి, తానును బంధుజనులతోడ భోజనంబుసల్పి, యావల రెండుపర్యాయము లాచమించి, మధ్యాహ్నమున కావలఁ బురాణశ్రవణంబుసేసి, సాయంకాలమున సంధ్యావందనాదికార్యముల నెఱవేర్చి, ప్రదోషసమయంబున విష్ణుసన్నిధానంబుననో, శివసన్నిధానంబుననో దీపారాధనంబు గావించి, భక్ష్యభోజ్యాదులతోడ భక్తవత్సలుఁ డగు విష్ణువును బూజింపవలయును. తరువాత, తనకు వచ్చినవిష్ణుస్తోత్రములను శివస్తోత్రములను పఠించి, మానియై, భగవద్ధ్యానమందు మునిఁగియుండవలయును.
నేటి తెలుగులో “ఆ తర్వాత అగ్నిహోత్రం చేసి, ఔపాసనం (అగ్ని ఆరాధన) చేసి, బ్రహ్మయజ్ఞం, వైశ్వదేవం ఆచరించాలి. దేవతార్చన కోసం తమ ఇంటి తోటలలో ఉన్న పూలు కోసి తీసుకురావాలి. సాలగ్రామంలో ఉన్న శ్రీవిష్ణువును శంఖచక్రగదాధారిగా భావించి, భక్తితో షోడశోపచార పూజలతో (పదహారు రకాల సేవలతో) పూజించాలి. ఆ తర్వాత భక్తితో పురాణ పఠనం చేయాలి. ఆపైన ఇంటికి వెళ్ళి, దేవతార్చన చేసి, వైశ్వదేవం ఆచరించి, అతిథి పూజ చేసి, తాను బంధుజనులతో కలిసి భోజనం చేయాలి. ఆ తర్వాత రెండుసార్లు ఆచమనం చేయాలి. మధ్యాహ్నం దాటాక పురాణ శ్రవణం చేయాలి. సాయంకాలం సంధ్యావందనం మొదలైన కార్యాలను నెరవేర్చాలి. ప్రదోష సమయంలో (సూర్యాస్తమయం తర్వాతి వేళలో) విష్ణు సన్నిధానంలోనో, శివ సన్నిధానంలోనో దీపారాధన చేసి, భక్ష్యభోజ్యాదులతో భక్తవత్సలుడైన విష్ణువును పూజించాలి. తర్వాత తనకు వచ్చిన విష్ణు స్తోత్రాలను, శివ స్తోత్రాలను పఠించి, మౌనంగా ఉండి భగవంతుడి ధ్యానంలో మునిగి ఉండాలి.”
ఇట్లేమానవుఁడు భక్తితో నడఁగినవాఁడై కార్తికమాసంబున ననుష్ఠానంబు లాచరించుచున్నాఁడో, ఆతఁడు పునరావృత్తిరహితమైన మోక్షము నొందుచున్నాఁడు. ఈజన్మమందలి పాపములును, పూర్వజన్మములందలిపాపములును కార్తికవ్రతానుష్ఠానంబుచే నశించుచున్నవి. బ్రాహ్మణక్షత్రియవైశ్యశూద్రులు గాని, స్త్రీలు గాని, పురుషులుగాని, కార్తిక వ్రతంబు నాచరించిరేని, మఱల పుట్టుకలేని విష్ణులోకంబు నొందుచున్నారు. కార్తికమాసధర్మంబుల నాచరించు మానవునిఁ జూచినవానికి ఆదినమందలి పాపము సర్వంబు తొలంగును. దీని కేసందియమును లేదు.
నేటి తెలుగులో “ఇలా ఏ మానవుడైతే భక్తితో, వినయంతో ఒదిగి ఉండి కార్తీక మాసంలో అనుష్ఠానాలను (నియమ విధులను) ఆచరిస్తాడో, అతడు పునరావృత్తి రహితమైన (మళ్ళీ జన్మ లేని) మోక్షాన్ని పొందుతాడు. ఈ జన్మలోని పాపాలు, పూర్వజన్మలలోని పాపాలు కార్తీక వ్రత అనుష్ఠానం వల్ల నశిస్తాయి. బ్రాహ్మణ, క్షత్రియ, వైశ్య, శూద్రులు గానీ, స్త్రీలు గానీ, పురుషులు గానీ కార్తీక వ్రతాన్ని ఆచరిస్తే, మళ్ళీ పుట్టుక లేని విష్ణులోకాన్ని పొందుతారు. కార్తీక మాస ధర్మాలను ఆచరించే మానవుడిని చూసినవాడికి ఆ రోజు చేసిన పాపమంతా తొలగిపోతుంది. ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.”
ఇది శ్రీస్కాందపురాణాంతర్గత కార్తికమాహాత్మ్యమందలి ప్రథమాధ్యాయము.



