కార్తీక పురాణం 21వ రోజు
Karthika Puranam Day 21
కాంభోజరాజు వీరసేనునితో పోరులో పురంజయుని ఓటమి; పురోహితుడు సుశీలుడు కార్తీక పౌర్ణమి విష్ణుపూజ, వ్రతం బోధించడం.
అత్రి యగస్త్యమునీంద్రున కి ట్లనియె:- అట్లు తమతో యుద్ధముసేయ నేతెంచిన పురంజయునిఁ గాంచి పెక్కండ్రు రాజు లత్యాగ్రహము నొంది నానావిధములగునాయుధములను గైకొని యొండొరులు యుద్ధము సల్పిరి.
నేటి తెలుగులో అత్రి అగస్త్య మునీంద్రుడితో ఇలా అన్నాడు. “అలా తమతో యుద్ధం చేయడానికి వచ్చిన పురంజయుడిని చూసి చాలామంది రాజులు మిక్కిలి ఆగ్రహం చెందారు. రకరకాల ఆయుధాలను తీసుకుని ఒకరితో ఒకరు యుద్ధం చేశారు.”
మావటీండ్రు మావటీండ్రతోను రౌతులు రౌతులతోను, సారథులు సారథులతోను, రథికులు రథికులతోను బోరు సలిపిరి. శూరులు కొందఱు తమవంటిశూరులతో ద్వంద్వయుద్ధములు సలుపఁదొడఁగిరి. భటులొండొరులు క్రూరములుగా బెదరించుచుఁ దమమగటిమి మెఱయఁ బోరుసలిపిరి. ఇట్లుభయసైన్యములు కడిఁదిగ యుద్ధముసల్పుచుండ, పరాక్రమశాలి యగు కాంభోజమహారాజు రథారూఢుఁడై వలయు ధనుర్బాణములఁగొని, దృఢకవచము ధరించి, బొబ్బరింత పెట్టుచు బాణవర్షము గురిపించుచు నాపురంజయు నెదుర్కొని, యాతనిపై మున్నూఱుబాణంబులు ప్రయోగించెను. ఆబాణములచే నాతనిఛత్రదండమును బడఁగొట్టి, మఱియు నుత్సాహవంతుఁడై యాతనియంగప్రత్యంగములను నొంచువాఁడియమ్ములతో నాపురంజయుని గాడ నేసెను. వేఱొకబాణముచేనాతనిబాహువులను ఖండించెను. ఆతనిరథాశ్వములు మోములు వ్రేలాడవేయసాగినవి. పురంజయుఁడును కోపారుణితనేత్రుఁడై దేవేంద్రునివలెఁ గోపపడి భుజములు దట్టుచు, నారిని మీటి, బ్రహ్మదేవతాకమగుపదిబాణములను వింట సంధించి కాంభోజదేశాధిపుఁ డగు వీరసేనునిహృదయముఁ దాఁక నేసెను. ఆపురంజయుఁడు బాహుబలముతో నేసిన పాములవంటి బాణములు కాంభోజరాజునొక్కొక్కయంగమును జిల్లులు వడ నాఁటి యాతనిదేహమునుండి వెలువడక యుండినవి.
నేటి తెలుగులో మావటీలు మావటీలతోను, రౌతులు రౌతులతోను, సారథులు సారథులతోను, రథికులు రథికులతోను పోరాడారు. కొందరు శూరులు తమలాంటి శూరులతో ద్వంద్వయుద్ధాలు చేయడం మొదలుపెట్టారు. భటులు ఒకరినొకరు క్రూరంగా బెదిరిస్తూ, తమ పౌరుషం కనిపించేలా పోరాడారు. ఇలా రెండు సైన్యాలు తీవ్రంగా యుద్ధం చేస్తుండగా, పరాక్రమశాలి అయిన కాంభోజ మహారాజు రథం ఎక్కి, తగిన ధనుర్బాణాలు తీసుకుని, దృఢమైన కవచం ధరించాడు. బొబ్బలు పెడుతూ, బాణవర్షం కురిపిస్తూ ఆ పురంజయుడిని ఎదుర్కొని, అతడిపై మూడు వందల బాణాలు ప్రయోగించాడు. ఆ బాణాలతో అతడి గొడుగు కర్రను పడగొట్టాడు. మరింత ఉత్సాహవంతుడై, అతడి అంగప్రత్యంగాలను నొప్పించే పదునైన బాణాలతో ఆ పురంజయుడిని బలంగా కొట్టాడు. మరొక బాణంతో అతడి బాహువులను ఖండించాడు. అతడి రథం గుర్రాలు ముఖాలు వేలాడదీయసాగాయి. పురంజయుడు కూడా కోపంతో ఎర్రబడిన కన్నులతో, దేవేంద్రుడిలా ఆగ్రహించి భుజాలు చరుస్తూ, వింటి నారిని మీటాడు. బ్రహ్మ అధిదేవతగా గల పది బాణాలను వింటికి సంధించి, కాంభోజ దేశాధిపతి అయిన వీరసేనుడి హృదయానికి తగిలేలా ప్రయోగించాడు. ఆ పురంజయుడు బాహుబలంతో ప్రయోగించిన పాములలాంటి బాణాలు కాంభోజ రాజు ఒక్కొక్క అవయవానికి చిల్లులు పడేలా నాటుకుని, అతడి శరీరం నుంచి బయటికి రాకుండా ఉండిపోయాయి.
అంతటఁ గాంభోజుఁడు బలాత్కారమున నాబాణములను బట్టి లాగి, యాబాణములనే వింట సంధించి యాపురంజయునిఁ గాంచి, ఓ నృపాత్మజా, నీబాణములను నీకే మఱల నిచ్చెదను గైకొనుము. మే మొరుల సొమ్ము నొల్లము. అని పలికి యాపురంజయునిపై నేసెను. ఆతఁ డేసినబాణములు సూతుని, రథచక్రమును, వింటినారిని,రథికుని దాఁకెను. వింటిని రెండుగఁ ద్రుంచెను. తర్వాతఁ గాంభోఁజుడు గట్టినారి గల వేఱొకవింటిని గైకొని గ్రద్దఱెక్కలు గట్టిన బాణములను సంధించి, కడుం గోపము గదుర నాకర్ణాంత మీడ్చి కాంభోజునిఁగాడనేసి, ఓరాజా! యుద్ధమున శూరుఁడవై తివి ధీరుఁడవు గమ్ము. రణము చేయుము. లోకంబున దుర్జనుఁ డిచ్చినదాని మఱల నియ్యవలయునని యెఱుఁగఁడు. నేనట్లుగాను. నీ విప్పుడు పదిబాణము లిచ్చితివి. నీవిచ్చియియ్యకమున్న యిరువది బాణముల నొసఁగెద గైకొనుము అని పలికి, పురంజయుఁ డిరువదిబాణములఁ గాంభోజునిపైఁ బ్రయోగించెను. అట్లతనివింటినుండి వెలువడినబాణములు కాంభోజునికవచమును భేదించి దేహమునఁదూఱియావలికి వచ్చినవి. భటులు భీకరులయి విండ్లనుండిబాణములేయఁ జూపఱకు వెఱపుపుట్టించుఘోరయుద్ధముజరిగెను. మెడలుదెగి, చేతులుపోయి, కాళ్లువిఱిగి చూపఱకు వెఱపుపుట్టించుకాల్బలమును, తొండములు తెగిన ఏనుఁగులును తోఁక తెగిన గుఱ్ఱములును నాయుద్ధభూమియందుఁ బడినవి. పెక్కు రథములు విఱిగి ముక్కలు ముక్కలై యుండినవి. కొందఱు యోధులు మెడలు దెగి తొడలు పోయి క్రింద పడియుండిరి. అప్పుడు యుద్ధరంగమున నొక మొనగాఁడు వింటిని గొని నారిని మీటి, శత్రు బాణములచే నిర్భిన్నశరీరుఁడయి తనవంటియుద్ధవీరునితో నిట్లనెను. “ఓరీ పాఱిపోకుము. పాఱిపోకుము. నాయెదుట నిలు నిలుము. వెను చూపకు చూపకు. నీ వేమి మొనకాఁడవు గదా” అని యిట్లొకశూరుని హేళనము సేయ నాతఁడు మఱలి, వింటిని జేపట్టి నారిమీటుచు సింహనాదము సేయుచు శత్రువుపై బాణములఁ బ్రయోగించెను. ఆభటులు బాణములుగైకొనుట, వింటసంధించుట, ప్రయోగించుట, మఱల్చుట వీనిని గనుఁగొనఁజాలక యాభటుల నేర్పును గూర్చి విమానచారులగు విద్యాధరకిన్నరాదు లచ్చెరు వందుచుండిరి. ఇత్తెఱంగున నాయుద్ధరంగమందలి వీరులు బాణవర్షమును గురిపించిరి. భటులు కొందఱు చక్కగ సానపెట్టిన వాఁడిములుఁకులు గలిగిన బాణముల నొండొరులపైఁ బ్రయోగించుకొనిరి. మఱికొందఱు భటులు ప్రతిభటులపై నర్ధచంద్రబాణములు, ఇనుప ములుకులుగలబల్లెములు వీనితోఁ బొడిచికొనిరి. మరియునానావిధాయుధములతో వారు యుద్ధము సల్పిరి. మావటీండ్రు కొందఱు మావటీండ్రనుగొట్టిరి. రథికులు భయంకరపాశాయుధములతో నొండొరులఁ గొట్టుకొనిరి. ఇవ్విధంబున నుభయపక్షములవీరులు పోరుసలిపి చేతులు కాళ్లు మొదలగునవి విఱుచుకొని రణాంగణమునఁ గూలిరి. అప్పుడు యుద్ధమున రక్తము వెల్లువలై పాఱఁజొచ్చెను. మేఘములచేఁ గ్రమ్మఁబడిన యంతరిక్షమున పీనకుచలగు నచ్చరలు నిలిచి వీఁడు నావాఁడు వీఁడు నావాఁడని యనుచుండిరి. యుద్ధమున మొనకాండ్రచేఁ జంపఁబడిన మొనకాండ్రు దివ్య వస్త్రాభరణములు దాల్చి సూర్యమండలమును భేదించుకొని సిద్ధగంధర్వకిన్నరకింపురుషులు పొగడ్తలు సేయ, నచ్చరలు గొనియాడ వీరస్వర్గము నొందిరి. అవ్విధంబున యుద్ధాభిముఖులై రణకోవిదులగు కాంభోజుఁడు మున్నగు రాజులకును నాపురంజయునకును ఘోరయుద్ధము నడచెను. ఆయుద్ధరంగమున పురంజయుఁడు బలసమేతంబుగా నోడి సాయంకాలమున ప్రొద్దు గ్రుంకినపదంపడి నిజనగరంబు సొచ్చెను.
నేటి తెలుగులో అప్పుడు కాంభోజుడు బలవంతంగా ఆ బాణాలను పట్టి లాగి, ఆ బాణాలనే వింటికి సంధించాడు. ఆ పురంజయుడిని చూసి, “ఓ నృపాత్మజా! నీ బాణాలను నీకే తిరిగి ఇస్తాను, తీసుకో. మేము ఇతరుల సొమ్ము కోరము” అని పలికి ఆ పురంజయుడిపై ప్రయోగించాడు. అతడు వేసిన బాణాలు సారథిని, రథచక్రాన్ని, వింటి నారిని, రథికుడిని తాకాయి. వింటిని రెండుగా తుంచాయి. తర్వాత పురంజయుడు గట్టి నారి గల వేరొక వింటిని తీసుకుని, గద్ద రెక్కలు కట్టిన బాణాలను సంధించి, మిక్కిలి కోపంతో చెవి చివరి దాకా లాగి కాంభోజుడిని బలంగా కొట్టాడు. “ఓ రాజా! యుద్ధంలో శూరుడివయ్యావు, ధీరుడివి కా. రణం చేయి. లోకంలో దుర్జనుడు ఇచ్చినదానిని తిరిగి ఇవ్వాలని ఎరుగడు. నేను అలా కాదు. నువ్వు ఇప్పుడు పది బాణాలు ఇచ్చావు. నువ్వు ఇచ్చి ఇవ్వకముందే ఇరవై బాణాలు ఇస్తాను, తీసుకో” అని పలికి, పురంజయుడు ఇరవై బాణాలను కాంభోజుడిపై ప్రయోగించాడు. అలా అతడి వింటి నుంచి వెలువడిన బాణాలు కాంభోజుడి కవచాన్ని చీల్చుకుని, శరీరంలోకి దూరి ఆవలికి వచ్చాయి. భటులు భీకరులై విండ్ల నుంచి బాణాలు వేయగా, చూసేవారికి భయం పుట్టించే ఘోరయుద్ధం జరిగింది. మెడలు తెగి, చేతులు పోయి, కాళ్లు విరిగి చూసేవారికి భయం పుట్టించే కాల్బలం, తొండాలు తెగిన ఏనుగులు, తోకలు తెగిన గుర్రాలు ఆ యుద్ధభూమిలో పడ్డాయి. ఎన్నో రథాలు విరిగి ముక్కలు ముక్కలై ఉన్నాయి. కొందరు యోధులు మెడలు తెగి, తొడలు పోయి కింద పడి ఉన్నారు. అప్పుడు యుద్ధరంగంలో ఒక మొనగాడు వింటిని తీసుకుని నారిని మీటి, శత్రు బాణాలతో చీలిపోయిన శరీరంతో తనలాంటి యుద్ధవీరుడితో ఇలా అన్నాడు. “ఓరీ! పారిపోకు, పారిపోకు. నా ఎదుట నిలబడు, నిలబడు. వెన్ను చూపకు, చూపకు. నువ్వేం మొనగాడివి కదా!” అని ఇలా ఒక శూరుడిని హేళన చేశాడు. అప్పుడు అతడు వెనుదిరిగి, వింటిని చేపట్టి నారి మీటుతూ, సింహనాదం చేస్తూ శత్రువుపై బాణాలను ప్రయోగించాడు. ఆ భటులు బాణాలు తీసుకోవడం, వింటికి సంధించడం, ప్రయోగించడం, మళ్లించడం అనేవాటిని కనుగొనలేక, ఆ భటుల నేర్పు గురించి విమానాలలో సంచరించే విద్యాధరులు, కిన్నరులు మొదలైనవారు ఆశ్చర్యపోసాగారు. ఈ విధంగా ఆ యుద్ధరంగంలోని వీరులు బాణవర్షం కురిపించారు. కొందరు భటులు చక్కగా సానపెట్టిన పదునైన ములుకులు గల బాణాలను ఒకరిపై ఒకరు ప్రయోగించుకున్నారు. మరికొందరు భటులు ఎదుటి భటులపై అర్ధచంద్ర బాణాలు, ఇనుప ములుకులు గల బల్లెములతో పొడుచుకున్నారు. ఇంకా రకరకాల ఆయుధాలతో వారు యుద్ధం చేశారు. కొందరు మావటీలు మావటీలను కొట్టారు. రథికులు భయంకరమైన పాశాయుధాలతో ఒకరినొకరు కొట్టుకున్నారు. ఈ విధంగా రెండు పక్షాల వీరులు పోరాడి చేతులు, కాళ్లు మొదలైనవి విరుచుకుని రణరంగంలో కూలిపోయారు. అప్పుడు యుద్ధంలో రక్తం వెల్లువలా పారసాగింది. మేఘాలు కమ్మిన అంతరిక్షంలో నిండైన వక్షోజాలు గల అప్సరసలు నిలిచి, “వీడు నావాడు, వీడు నావాడు” అని అనుకోసాగారు. యుద్ధంలో మొనగాళ్ల చేత చంపబడిన మొనగాళ్లు దివ్యమైన వస్త్రాభరణాలు ధరించి, సూర్యమండలాన్ని భేదించుకుని, సిద్ధులు, గంధర్వులు, కిన్నరులు, కింపురుషులు పొగుడుతుండగా, అప్సరసలు కొనియాడుతుండగా వీరస్వర్గం పొందారు. ఆ విధంగా యుద్ధాభిముఖులై, యుద్ధవిద్యలో నిపుణులైన కాంభోజుడు మొదలైన రాజులకు, ఆ పురంజయుడికి మధ్య ఘోరయుద్ధం జరిగింది. ఆ యుద్ధరంగంలో పురంజయుడు సైన్యంతో సహా ఓడిపోయి, సాయంకాలం పొద్దు గుంకిన తర్వాత తన నగరంలోకి ప్రవేశించాడు.
నృపాలు రందఱును సాయంకాలముననే రణభూమిని బాసి తమతమశిబిరములకుఁ జేరిరి. భూతప్రేతపిశాచములును, బేతాళములును, కుక్కలు నక్కలును, గట్టిముక్కులు గల గ్రద్దలును నాయుద్ధభూమియందంతటను దిరుగుచుండెను. కాంభోజుఁడు పదుమూఁడక్షౌహిణులతోఁ గూడివచ్చి తనశత్రుసేనల నెల్లఁ జంపినట్లుగాఁ దలఁచెను. పురంజయుఁ డింటికి మఱలివచ్చి తనపట్టణంబు శత్రువులచే ముట్టడింపఁబడి యుండఁ గాంచి మిగులఁ జింతింపఁదొడఁగెను. అట్లు వగలపాలై మోమున విన్నపాటుతో నున్నపురంజయుఁ గాంచి సకలశాస్త్రవిశారదుఁడగు సుశీలుఁడనుపురోహితుఁ డతనితో నిట్లనియె. ఓనృపాలా, నీవు నీపట్టణముఁ గాపాడుకొనుటకును, శత్రుసేనలను సంహరింపను గోరితివేని మహావిష్ణువుసేవ యొనరింపుము. కార్తికమాసపౌర్ణమి సకల కార్యసిద్ధినొసఁగునది.కార్తికమాసమునఁ గృత్తికానక్షత్రముతోఁ గూడిన పూర్ణిమయందు విష్ణువుసేవసేయుము. జయముకలుగును. నృపాలా యొకమాట సెప్పెద నాలకింపుము. మున్నుచెప్పిన దానికంటె హితమైనది. తత్కాలమునఁబుట్టినపుష్పములతో విష్ణువునుపూజింపుము. విష్ణువుమ్రోల దీపారాధనంబు చేయుట కడుమేలు. కృష్ణ, గోవిందా యని యాలయము మ్రోల నృత్యముచేయుట మిక్కిలి ప్రశస్తము. కేశవప్రియమైన కార్తికమాసమున నిట్లు విష్ణుదేవుని బూజించిన, నీకొకపుత్త్రుఁడు గలుగును. అని యీశ్వరుఁడు పలుకఁగా విని యున్నాము.
నేటి తెలుగులో రాజులందరూ సాయంకాలమే యుద్ధభూమిని విడిచి తమ తమ శిబిరాలకు చేరారు. భూతప్రేతపిశాచాలు, బేతాళాలు, కుక్కలు, నక్కలు, గట్టి ముక్కులు గల గద్దలు ఆ యుద్ధభూమి అంతటా తిరగసాగాయి. కాంభోజుడు పదమూడు అక్షౌహిణుల (పెద్ద సైనిక విభాగాల)తో కూడి వచ్చి తన శత్రుసేనలన్నిటినీ చంపినట్లుగా తలచాడు. పురంజయుడు ఇంటికి తిరిగి వచ్చి, తన పట్టణం శత్రువుల చేత ముట్టడించబడి ఉండటం చూసి మిక్కిలి చింతించసాగాడు. అలా దుఃఖంలో మునిగి ముఖంలో చిన్నబోయినట్లు ఉన్న పురంజయుడిని చూసి, సకల శాస్త్రాలలో పండితుడైన సుశీలుడు అనే పురోహితుడు అతడితో ఇలా అన్నాడు. “ఓ నృపాలా! నువ్వు నీ పట్టణాన్ని కాపాడుకోవడానికి, శత్రుసేనలను సంహరించడానికి కోరుకుంటే మహావిష్ణువు సేవ చేయి. కార్తీక మాస పౌర్ణమి సకల కార్యసిద్ధిని ఇస్తుంది. కార్తీక మాసంలో కృత్తికా నక్షత్రంతో కూడిన పూర్ణిమ నాడు విష్ణువు సేవ చేయి. జయం కలుగుతుంది. నృపాలా! ఒక మాట చెబుతాను, ఆలకించు. ముందు చెప్పిన దానికంటే ఇది హితమైనది. ఆ కాలంలో పుట్టిన పుష్పాలతో విష్ణువును పూజించు. విష్ణువు ముందు దీపారాధన చేయడం ఎంతో మేలు. ‘కృష్ణ, గోవిందా’ అని ఆలయం ముందు నృత్యం చేయడం మిక్కిలి ప్రశస్తం. ‘కేశవప్రియమైన కార్తీక మాసంలో ఇలా విష్ణుదేవుడిని పూజిస్తే నీకు ఒక పుత్రుడు కలుగుతాడు’ అని ఈశ్వరుడు చెప్పగా విన్నాము.”
భక్తుల యాపదలఁ దొలఁగించి వారిం గాపాడుటకై జనార్దనుండు వేయియంచులు గల చక్రమంపఁ గలఁడు. కార్తికమున సంపాదించినపుణ్యముల మేర నెవ్వఁడు సెప్పఁగలఁడు. నీవధర్మము నొనర్చుటంజేసి, యుద్ధంబున నీ కపజయంబు గలిగినది. ఓపురంజయా నీవు పెద్దలయాచారము ననుసరించి సత్కార్యములు చేయుము. బ్రాహ్మణులయందు భక్తి నుంచుము.ఎల్లపుడు విష్ణుభక్తుఁడ వగుము. కార్తికవ్రతంబును జేయుము. కార్తికవ్రతంబు నాచరించువారికి నాయురారోగ్యైశ్వర్యములును, ధనవృద్ధియు, పుత్రసంతానమును, ఎల్లయెడల విజయమును గలుగఁగలదు. కావున జాగుసేయక యీకార్తికవ్రతంబు నాచరింపుము.
నేటి తెలుగులో “భక్తుల ఆపదలను తొలగించి వారిని కాపాడటానికి జనార్దనుడు వెయ్యి అంచులు గల చక్రాన్ని పంపగలడు. కార్తీకంలో సంపాదించిన పుణ్యాల మేరను ఎవరు చెప్పగలరు? నువ్వు అధర్మం చేయడం వల్ల యుద్ధంలో నీకు అపజయం కలిగింది. ఓ పురంజయా! నువ్వు పెద్దల ఆచారాన్ని అనుసరించి సత్కార్యాలు చేయి. బ్రాహ్మణుల పట్ల భక్తి ఉంచు. ఎల్లప్పుడూ విష్ణుభక్తుడివి కా. కార్తీక వ్రతాన్ని చేయి. కార్తీక వ్రతాన్ని ఆచరించేవారికి ఆయురారోగ్య ఐశ్వర్యాలు, ధనవృద్ధి, పుత్రసంతానం, అన్ని చోట్లా విజయం కలుగుతాయి. కాబట్టి ఆలస్యం చేయకుండా ఈ కార్తీక వ్రతాన్ని ఆచరించు.”
ఇది శ్రీస్కాందపురాణంబునందలి కార్తికమాహాత్మ్యమున నిరువదియొకటవ యధ్యాయము.



