కార్తీక పురాణం 13వ రోజు
Karthika Puranam Day 13
కార్తీక ఉపనయన, కన్యాదాన మహిమ; కన్యను అమ్మిన సువీరుని పాపం బాపి శ్రుతకీర్తి కన్యాదానంతో పితరులను ఉద్ధరించడం.
వసిష్ఠుఁడు జనకనృపాలునితో నిట్లనియె:-నృపాలా! కార్తికమాసధర్మములను తక్కుంగల ముఖ్యధర్మములను జెప్పెదను. నీవు సావధానుఁడవై యాలకింపుము. సంసారభయమునకు వెఱచినవానికిని పాపములకు వెఱచిన వానికిని మాతండ్రి యగు బ్రహ్మ కార్తికమాసమున నేయేధర్మముల నెఱిఁగించెనో దానినెల్ల నెఱింగించెదను. ఆధర్మములెల్లఁ దప్పక యాచరింపఁదగినవి. అట్లాచరింపనిచోఁ దప్పక విషాదంబు గలుగఁగలదు. కార్తికమున కన్యాదానము, తులాస్నానము, శిష్టపుత్రునికి నుపనయనము చేయించుటయు, విద్యాదానము, వస్త్రదానము, అన్నదానమును శ్రేష్ఠములు. దరిద్రుఁ డయిన విప్రసూనునికి నుపనయనముకైన సకలవస్తువుల నొసఁగి దక్షిణల నిచ్చినట్టి మానవుని సకలపాపములును నశించును. గాయత్ర్యుపదేశము నిమిత్తము ద్రవ్యము నొసఁగువానికిఁ గలుగుపుణ్యమును విస్తరించెద నాలకింపుము. ఓనృపాలా! అగమ్యాగమనాదిపాపములును, బ్రాహ్మణహత్యాదులును, మఱి యనేకము లగు నుగ్రపాపములును భస్మమై పోవఁగలవు. గాయత్రీజపము చేయుట, దేవపూజ యొనర్చుట, వేదాధ్యయనము చేయుట వీనివలనఁ గల్గు పుణ్య మింత యని వచింప నలవికానిది. పదివేలకోనేళ్లు గట్టించుట, నూఱు రావిచెట్లు నాటించుట, బావులు, నడబావులు కోట్లకొలఁది త్రవ్వించుట నందనవనము పాలించుట వీనివలన గాయత్ర్యుపదేశము చేయించుటవలని పుణ్యము రానేరదు.
నేటి తెలుగులో వసిష్ఠుడు జనక నృపాలుడితో ఇలా అన్నాడు: “నృపాలా! కార్తీక మాస ధర్మాలనూ, మిగిలిన ముఖ్య ధర్మాలనూ చెప్తాను. నీవు సావధానంగా విను. సంసార భయానికి భయపడినవాడికీ, పాపాలకు భయపడినవాడికీ మా తండ్రి అయిన బ్రహ్మ కార్తీక మాసంలో ఏయే ధర్మాలను తెలిపాడో, అవన్నీ తెలియజేస్తాను. ఆ ధర్మాలన్నీ తప్పక ఆచరించదగినవి. అలా ఆచరించకపోతే తప్పక విషాదం కలుగుతుంది. కార్తీకంలో కన్యాదానం, తులాస్నానం, సదాచారుడైన కుమారుడికి ఉపనయనం (ఒడుగు) చేయించడం, విద్యాదానం, వస్త్రదానం, అన్నదానం శ్రేష్ఠమైనవి. పేదవాడైన బ్రాహ్మణ కుమారుడికి ఉపనయనానికి కావలసిన సమస్త వస్తువులనూ ఇచ్చి, దక్షిణలు ఇచ్చిన మానవుడి సమస్త పాపాలూ నశిస్తాయి. గాయత్రీ ఉపదేశం కోసం ధనం ఇచ్చేవాడికి కలిగే పుణ్యాన్ని వివరిస్తాను, విను. ఓ నృపాలా! అగమ్యాగమనం (చేరకూడని స్త్రీలను చేరడం) మొదలైన పాపాలూ, బ్రాహ్మణ హత్య మొదలైనవీ, ఇంకా అనేకమైన ఘోర పాపాలూ భస్మమై పోతాయి. గాయత్రీ జపం చేయడం, దేవపూజ చేయడం, వేదాధ్యయనం చేయడం, వీటివల్ల కలిగే పుణ్యం ఇంత అని చెప్పడం సాధ్యం కానిది. పదివేల కోనేళ్ళు కట్టించడం, నూరు రావిచెట్లు నాటించడం, బావులు, నడబావులు (మెట్లున్న బావులు) కోట్లకొద్దీ తవ్వించడం, నందనవనాన్ని పాలించడం, వీటివల్ల కూడా గాయత్రీ ఉపదేశం చేయించడం వల్ల వచ్చే పుణ్యం రాదు.”
మాఘమాసమునను, వైశాఖమాసమునను, కార్తికమునను నుత్తమ మగు ఉపనయనదానమును వేదవేత్తలగు సాధుబ్రాహ్మణులపుత్రులకు శాస్త్రప్రకారముగా నెవరు చేయుదురో, వారికి విస్తారఫలంబు గలుగు నని ధర్మవేత్తలగు మునులు పలుకుదురు. కార్తికమాసమున నట్టిసాధుబ్రాహ్మణులకు నుపనయనము చేయించుటవలనఁ గలుగు పుణ్య మింత యని చెప్పుటకు స్వర్గ భూలోకములలో నెవఁడు జాలఁడు.
నేటి తెలుగులో “మాఘ మాసంలోనూ, వైశాఖ మాసంలోనూ, కార్తీకంలోనూ ఉత్తమమైన ఉపనయన దానాన్ని వేదవేత్తలైన సాధు బ్రాహ్మణుల కుమారులకు శాస్త్రప్రకారంగా ఎవరు చేస్తారో, వారికి విస్తారమైన ఫలం కలుగుతుందని ధర్మం తెలిసిన మునులు చెప్తారు. కార్తీక మాసంలో అటువంటి సాధు బ్రాహ్మణులకు ఉపనయనం చేయించడం వల్ల కలిగే పుణ్యం ఇంత అని చెప్పడానికి స్వర్గ భూలోకాలలో ఎవరికీ సాధ్యం కాదు.”
ఉపనయనదానము తీర్థయాత్ర సల్పుట దేవబ్రాహ్మణులను దనివినొందించుట వీనివలనఁ గలుగుఫలము నొసఁగును. ఓ మేదినీశ్వరా, కార్తికమాసమున నుపనయనదానము, కన్యాదానము మేర లేనిఫలము నొసఁగును. కార్తికమాసమున నెవఁడు ద్రవ్య మొసఁగి భక్తితో కన్యాదానము చేయించునో యాతఁడు సకలపాపములనుండి విముక్తుఁడై పితృదేవతలయొక్క స్థానమును బ్రహ్మపదమును నొందును. ఓ రాజేంద్రా, యావిషయమైన యొకయితిహాసము గలదు. దానిని నీకుఁ జెప్పెదను. నీవు, భక్తితోఁ గూడి, సావధానుఁడవై వినుము.
నేటి తెలుగులో “ఉపనయన దానం తీర్థయాత్ర చేయడం, దేవతలనూ బ్రాహ్మణులనూ సంతృప్తిపరచడం, వీటివల్ల కలిగే ఫలాన్ని ఇస్తుంది. ఓ మేదినీశ్వరా! కార్తీక మాసంలో ఉపనయన దానం, కన్యాదానం మేర లేని ఫలాన్ని ఇస్తాయి. కార్తీక మాసంలో ఎవడు ధనం ఇచ్చి భక్తితో కన్యాదానం చేయిస్తాడో, అతడు సమస్త పాపాల నుండీ విముక్తుడై పితృదేవతల స్థానాన్నీ, బ్రహ్మపదాన్నీ పొందుతాడు. ఓ రాజేంద్రా! ఆ విషయానికి సంబంధించిన ఒక ఇతిహాసం (పూర్వకథ) ఉంది. దానిని నీకు చెప్తాను. నీవు భక్తితో కూడి, సావధానంగా విను.”
ద్వాపరయుగంబున వంగదేశమున సువీరుఁ డను పేరుగలదురాత్ముఁడయిన క్షత్రియుఁడొకఁడుండెను. అతఁడు బహుబలపరాక్రమములుగలవాఁడు. ఆతనికిఁ జిఱుతజింకకన్నుల వంటి కన్నులు గలభార్య యుండెను. అతఁడు విధివశంబున దాయాదులమూలమున రాజ్యముఁ గోల్పోయి యరణ్యముఁ బ్రవేశించెను.
నేటి తెలుగులో ద్వాపరయుగంలో వంగదేశంలో సువీరుడు అనే పేరు గల దురాత్ముడైన క్షత్రియుడు ఒకడు ఉండేవాడు. అతడు గొప్ప బలపరాక్రమాలు కలవాడు. అతడికి చిరుతజింక కన్నుల వంటి కన్నులు గల భార్య ఉండేది. అతడు విధివశాత్తూ దాయాదుల మూలంగా రాజ్యాన్ని కోల్పోయి అరణ్యంలోకి ప్రవేశించాడు.
అట్లు సువీరుఁడు వనంబు సొచ్చి, యర్ధాంగి యగుభార్యతోఁ గూడి ధనహీనుఁ డగుటంజేసి మహాదుఃఖవంతుఁడై చొరరానియరణ్యమునఁ దిరుగుచుండెను. ఆతరుణమున నారాజుభార్య గర్భిణియై యాకలములు దినుచు శ్రమపడుచుండెను. ఆసువీరుఁడును నర్మదానదీతీరంబున నొక యాకుటింటిని (పర్ణశాలను) నిర్మించెను. రాజపత్నియు నచ్చటఁ గన్యను గనెను. ఆరాజు తనతొంటిపాపమును దలఁచుచు నాకన్యను బెంచుచుండెను. ఆకన్యయుం ముందటిస్వపుణ్యముచే రూపలావణ్యశాలినియై చూపఱకుఁ గన్నులపండువుగ వృద్ధినొందెను. బాలచంద్రునిమాడ్కిఁ దేజరిల్లు చక్కనిదగు నెనిమిదేండ్లు గలరాజపుత్రికను జూచి మునిపుత్రుఁ డొక్కఁడు దాఁ బరిణయమాడగోరి తన కాకన్య నిమ్మని యాకన్యయొక్క తండ్రి నడిగెను.
నేటి తెలుగులో అలా సువీరుడు అడవిలోకి ప్రవేశించి, అర్ధాంగి అయిన భార్యతో కూడి, ధనహీనుడు కావడంతో మిక్కిలి దుఃఖిస్తూ చొరరాని అరణ్యంలో తిరుగుతున్నాడు. ఆ సమయంలో ఆ రాజు భార్య గర్భిణి అయి ఆకులూ అలములూ తింటూ శ్రమపడుతున్నది. ఆ సువీరుడు నర్మదా నదీ తీరంలో ఒక ఆకుటింటిని (పర్ణశాలను) నిర్మించాడు. రాజపత్ని అక్కడ ఒక కన్యను కన్నది. ఆ రాజు తన పూర్వపాపాన్ని తలచుకుంటూ ఆ కన్యను పెంచుతున్నాడు. ఆ కన్య కూడా తన పూర్వపుణ్యం వల్ల రూపలావణ్యాలు కలదై చూసేవారికి కన్నులపండువుగా పెరిగింది. బాలచంద్రుడిలా ప్రకాశించే చక్కని ఎనిమిదేళ్ళ ఆ రాజపుత్రికను చూసి ఒక మునిపుత్రుడు తాను పెళ్ళాడగోరి, తనకు ఆ కన్యను ఇవ్వమని ఆ కన్య తండ్రిని అడిగాడు.
ఆనృపాలుఁడును “మునిపుత్రా! నేను ధనహీనుఁడను. నీవు నాకూఁతుం బెండ్లాడఁ దలఁతు వేని, నేఁ గోరుధనము నిమ్ము” అని రాజు చెప్పినమాటను విని మునిపుత్రుఁడును “రాజా! నాతపోమహిమవలన నీ కొకరమ్యగృహము నొసంగెద. నీ కాగృహవాసమువలన సకలసౌఖ్యములు గలుగఁగలవు. ఇది నిస్సంశయము” అనఁగా నే రాజుముదముతో వల్లెయని యొప్పుకొనెను. అంత మహాజ్ఞానియగు నమ్మునిపుత్రుఁడు నర్మదానదీతీరంబున, దప స్సొనరించి, యారాజుండుచోట సకలసంపదలఁ, గలుగఁ జేసి యాసంపదల నెల్ల నారాజున కొసఁగెను.
నేటి తెలుగులో ఆ నృపాలుడు “మునిపుత్రా! నేను ధనహీనుడిని. నీవు నా కూతురిని పెళ్ళాడదలచుకుంటే, నేను కోరే ధనాన్ని ఇవ్వు” అన్నాడు. రాజు చెప్పిన ఆ మాటను విని మునిపుత్రుడు “రాజా! నా తపోమహిమ వల్ల నీకు ఒక అందమైన గృహాన్ని ఇస్తాను. ఆ గృహవాసం వల్ల నీకు సమస్త సౌఖ్యాలూ కలుగుతాయి. ఇది నిస్సంశయం” అనగానే, రాజు సంతోషంతో “అలాగే” అని ఒప్పుకున్నాడు. అప్పుడు మహాజ్ఞాని అయిన ఆ మునిపుత్రుడు నర్మదా నదీ తీరంలో తపస్సు చేసి, ఆ రాజు ఉండే చోట సమస్త సంపదలూ కలిగేలా చేసి, ఆ సంపదలన్నిటినీ ఆ రాజుకు ఇచ్చాడు.
ఆమునిపుత్రుఁ డొసఁగిన ధనరత్నములను గ్రహించి రాజు సంతసమునఁ గోరికనుబడసినవాఁడై, యామునిపుత్రునకుఁ గన్య నిచ్చి శాస్త్రవిధిచొప్పున వివాహము చేసెను. క్రొత్తపెండ్లికూఁతురగు రాజపుత్రియు ముని పుత్రుని వెంబడించెను. ఆరాజును కూఁతు నమ్మిన ద్రవ్యముచే సంసారముపోషించుకొనుచుండెను.
నేటి తెలుగులో ఆ మునిపుత్రుడు ఇచ్చిన ధనరత్నాలను గ్రహించి, రాజు సంతోషంతో కోరిక తీరినవాడై, ఆ మునిపుత్రుడికి కన్యను ఇచ్చి శాస్త్రవిధి ప్రకారం వివాహం చేశాడు. కొత్త పెళ్ళికూతురైన రాజపుత్రి మునిపుత్రుడిని వెంబడించింది. ఆ రాజు కూతురిని అమ్మిన ధనంతో సంసారాన్ని పోషించుకోసాగాడు.
మఱల సువీర్యునిభార్య గర్భవతియై మఱొకకూఁతును గనెను. ఆనృపాలుఁడును రెండవది కూఁతురుగఁ బుట్టినతోడనే, దీని నెవరికేని నొసఁగి ఓలి గైకొనెదను. దాన నాకు విస్తారధనము సమకూరును. అని యిట్లు నృపాలుఁడు యోజించుచుండ, వానిపుణ్యవిశేషమున నొకయతి స్నానముకై నర్మదానదికడ కేతెంచి, యానదీతీరమునఁ బర్ణశాలయందు భార్యాసమేతుఁడయి యున్న రాజును గాంచెను. దయాసముద్రుఁడగు కౌండిన్యగోత్రజుఁడయిన యాయతి “ఓరాజా, నీ వేల యీయడవిని భార్యతోడ వసించెదవు? నీ వెవఁడవు? నా కెఱిఁగింపుము” అనవుడు నారాజు దయాళువగు మునీంద్రునితో నిట్లనియె. ఓమునీంద్రా, నేను వంగదేశమువాఁడ నగు రాజును. నన్ను సువీరుఁ డందురు. నారాజ్యమును దాయాదులు నాచికొని నన్నడవులపాలు సేసిరి. లోకంబున లేమిడి కీడగు దుఃఖమును, పుత్రనాశమునకంటె మించిన వగపును, ప్రియావిరహమునకంటె మించిన వియోగమును లేదు కావున రాజ్యముపోయిన దుఃఖముచే నిట నదీతీరమున వనవాసము చేయుచు, శాకమూలఫలాదులతో జీవయాత్ర సలుపుచున్నాఁడను. ఈయడవియందు నాకొక కూఁతు రీపర్ణశాలయందు పుట్టినది. ఆకన్యకు యౌవనమురాఁగా, దానినొకమునిసుతునకొసఁగి, విస్తారమైనయోలిఁ గైకొని, యిప్పుడు సుఖముగ జీవించెద. ఇఁకను నేమి తాము నావలన వినఁగోరెదరని యడిగెను.
నేటి తెలుగులో మళ్ళీ సువీరుడి భార్య గర్భవతి అయి మరొక కూతురిని కన్నది. ఆ నృపాలుడు రెండవది కూతురుగా పుట్టగానే, “దీనిని ఎవరికైనా ఇచ్చి ఓలి (కన్యాశుల్కం) తీసుకుంటాను. దానివల్ల నాకు విస్తారమైన ధనం సమకూరుతుంది” అని ఆలోచిస్తుండగా, అతడి పుణ్యవిశేషం వల్ల ఒక యతి (సన్యాసి) స్నానం కోసం నర్మదా నది దగ్గరికి వచ్చి, ఆ నదీ తీరంలో పర్ణశాలలో భార్యాసమేతుడై ఉన్న రాజును చూశాడు. దయాసముద్రుడూ, కౌండిన్య గోత్రంలో పుట్టినవాడూ అయిన ఆ యతి “ఓ రాజా! నీవు ఎందుకు ఈ అడవిలో భార్యతో నివసిస్తున్నావు? నీవు ఎవడివి? నాకు తెలియజేయి” అన్నాడు. అప్పుడు ఆ రాజు దయాళువైన మునీంద్రుడితో ఇలా అన్నాడు: “ఓ మునీంద్రా! నేను వంగదేశపు రాజును. నన్ను సువీరుడు అంటారు. నా రాజ్యాన్ని దాయాదులు లాక్కొని నన్ను అడవులపాలు చేశారు. లోకంలో పేదరికానికి సాటియైన దుఃఖం, పుత్రనాశనాన్ని మించిన విచారం, ప్రియురాలి విరహాన్ని మించిన వియోగం లేవు. కనుక రాజ్యం పోయిన దుఃఖంతో ఇక్కడ నదీ తీరంలో వనవాసం చేస్తూ, ఆకులు, దుంపలు, పండ్లు మొదలైనవాటితో జీవయాత్ర సాగిస్తున్నాను. ఈ అడవిలో ఈ పర్ణశాలలో నాకు ఒక కూతురు పుట్టింది. ఆ కన్యకు యౌవనం రాగా, దానిని ఒక మునికుమారుడికి ఇచ్చి, విస్తారమైన ఓలి తీసుకొని, ఇప్పుడు సుఖంగా జీవిస్తున్నాను. ఇంకా తమరు నా వలన ఏమి వినగోరుతున్నారు?” అని అడిగాడు.
అని రాజుమాటలు విని యతి వెండియు నతనితో నిట్లనియె. ఓరాజా! మూఢునివలె నేల పాపపురాశి మూటఁగట్టెదవు? ఎవఁడు కన్యావిక్రయమువలని ద్రవ్యముతో జీవించునో, వాఁ డసిపత్ర మను నరకమును బొందును. ఎవఁడు కన్యవలని ధనముచే దేవర్షి పితరులను తనివి నొందింపఁ జూచునో, వానికాదేవఋషిపితరులు జన్మజన్మమునను సంతానములేమిని నొసఁగుదురు. ఎవఁడు కన్యావిక్రయధనముచే మలినమైనవృత్తిని జీవింప నాశ్రయింపఁ జూచునో, అతఁడు రౌరవాదిసకలపాపములను బొందును.
నేటి తెలుగులో ఆ రాజు మాటలు విని యతి మళ్ళీ అతడితో ఇలా అన్నాడు: “ఓ రాజా! మూఢుడిలా ఎందుకు పాపపు రాశిని మూటగట్టుకుంటావు? ఎవడు కన్యావిక్రయం (కన్యను అమ్మడం) వల్ల వచ్చిన ధనంతో జీవిస్తాడో, వాడు అసిపత్రం అనే నరకాన్ని పొందుతాడు. ఎవడు కన్య వల్ల వచ్చిన ధనంతో దేవతలనూ, ఋషులనూ, పితరులనూ (పూర్వీకులనూ) సంతృప్తిపరచాలని చూస్తాడో, వాడికి ఆ దేవతలూ, ఋషులూ, పితరులూ జన్మజన్మలోనూ సంతానలేమిని ఇస్తారు. ఎవడు కన్యావిక్రయ ధనంతో మలినమైన వృత్తిని జీవించడానికి ఆశ్రయించాలని చూస్తాడో, అతడు రౌరవం మొదలైన సమస్త పాపాలనూ పొందుతాడు.”
లోకంబున బుధులు సకలపాపములకుఁ బ్రాయశ్చిత్తంబులను నెఱుఁగుదురుగాని కన్యావిక్రయశీలునికిఁ బ్రాయశ్చిత్త మెక్కడను విధింపఁబడ దయ్యెను. కార్తికశుక్లపక్షమున నీరెండవకూఁతును హిరణ్యాజలపూర్వకముగా ప్రకాశవంతుఁడును, తేజస్సుగలవాఁడును, ధర్మశీలుఁడునైనబ్రాహ్మణునికిఁ దానముచేయుము. కార్తికమాసమున శుభదినమునందు నెవఁడు కన్యకాదానంబు చేయునో వానికి గంగాదిపుణ్యనదులందు స్నానముచేత నెంతపుణ్యము గలుగునో పరిపూర్ణదక్షిణలుగల యశ్వమేధాదియాగము లొనరించుటచేత నెంత పుణ్యముగలుగునో యంతపుణ్యము కన్యాదానమువలన గలుగును. ఇట్లు పలికిన యతినిగాంచి దీనుఁడగు నృపాలుఁ డిట్లనియె.
నేటి తెలుగులో “లోకంలో పండితులకు సమస్త పాపాలకూ ప్రాయశ్చిత్తాలు తెలుసు గానీ, కన్యావిక్రయం చేసే స్వభావం గలవాడికి ప్రాయశ్చిత్తం ఎక్కడా విధించబడలేదు. కార్తీక శుక్లపక్షంలో నీ రెండవ కూతురిని హిరణ్య జల పూర్వకంగా (బంగారం, నీటితో కూడి) ప్రకాశవంతుడూ, తేజస్సు కలవాడూ, ధర్మశీలుడూ అయిన బ్రాహ్మణుడికి దానం చేయి. కార్తీక మాసంలో శుభదినాన ఎవడు కన్యాదానం చేస్తాడో, వాడికి గంగ మొదలైన పుణ్యనదులలో స్నానం చేయడం వల్ల ఎంత పుణ్యం కలుగుతుందో, పరిపూర్ణ దక్షిణలు గల అశ్వమేధం మొదలైన యాగాలు చేయడం వల్ల ఎంత పుణ్యం కలుగుతుందో, అంత పుణ్యం కన్యాదానం వల్ల కలుగుతుంది.” ఇలా పలికిన యతిని చూసి దీనుడైన నృపాలుడు ఇలా అన్నాడు.
ఓవిప్రుఁడా! లోకమెక్కడిది? ధర్మ మెక్కడిది? దాన మెందుకు? దానఫల మెందుకు? ఓవిప్రా! సుఖములఁ గోరునట్టి యీదేహమునకు సుఖభోగములు లేకుండుటవలన నేమి యుపయోగము? పుత్రదారలు, వస్త్రభూషణములు, ఇండ్లు వాకిండ్లు, మడి మాన్యములు దేహమునకు వలసిన ధర్మములకు సాధనములే కాని వేఱు కావు. కావున నాద్వితీయపుత్రికను గూడ విస్తారద్రవ్యము నొసఁగు వానికే యొసఁగెదను. ఓయతీ! నీవు నా కీవిషయము లుపదేశింప నక్కఱ లేదు. నీయిచ్చ చొప్పునఁ జనుము అని రాజు పలికెను. యతియు స్నానార్థమై నర్మదానదీతీరమునకుఁ బోయెను.
నేటి తెలుగులో “ఓ విప్రుడా! లోకం ఎక్కడిది? ధర్మం ఎక్కడిది? దానం ఎందుకు? దానఫలం ఎందుకు? ఓ విప్రా! సుఖాలను కోరే ఈ దేహానికి సుఖభోగాలు లేకపోవడం వల్ల ఏమి ఉపయోగం? పుత్రులూ భార్యా, వస్త్రాభరణాలు, ఇళ్ళు వాకిళ్ళు, మడి మాన్యాలు దేహానికి కావలసిన ధర్మాలకు సాధనాలే గానీ వేరు కావు. కనుక నా రెండవ పుత్రికను కూడా విస్తారమైన ధనం ఇచ్చేవాడికే ఇస్తాను. ఓ యతీ! నీవు నాకు ఈ విషయాలు ఉపదేశించనక్కరలేదు. నీ ఇష్టం వచ్చినట్లు వెళ్ళు” అని రాజు పలికాడు. యతి స్నానం కోసం నర్మదా నదీ తీరానికి వెళ్ళాడు.
తర్వాతఁ గొంతకాలమునకు రాజునకు మరణకాలము వచ్చి మృతి నొందెను. అంత యమదూతలు వచ్చి పాపియగు నీరాజును పెడఱెక్కలు విఱిచికట్టి దక్షిణదిక్కునకు యమసన్నిధికిఁ గొనిపోయిరి.
నేటి తెలుగులో తర్వాత కొంతకాలానికి రాజుకు మరణకాలం వచ్చి మరణించాడు. అప్పుడు యమదూతలు వచ్చి పాపి అయిన ఈ రాజును పెడరెక్కలు విరిచికట్టి దక్షిణ దిక్కుకు యమసన్నిధికి తీసుకొనిపోయారు.
యముఁడును వానిని నిలువెల్ల నీక్షించి కన్ను లెఱ్ఱనచేసి, వానిని, నరకబాధలలోఁ బెట్టెను. ఘోరమైన యసిపత్రమునందు పితరులతోఁ గూడఁ ద్రోసెను. ఆసువీరునివంశమువాఁ డగు శ్రుతకీర్తి యను మహీపాలుఁడు సకలధర్మములను నూఱుజన్మములను గావించెను. స్వరాజ్యమును నీతితోఁ బాలించెను. ఆవలస్వర్గము నొంది వేల్పులచేఁ గొల్వఁబడుచు నుండెను.
నేటి తెలుగులో యముడు వాడిని నిలువెల్లా చూసి, కన్నులు ఎర్రబరిచి, వాడిని నరకబాధలలో పెట్టాడు. ఘోరమైన అసిపత్రంలో పితరులతో కూడా తోశాడు. ఆ సువీరుడి వంశంవాడైన శ్రుతకీర్తి అనే మహీపాలుడు సమస్త ధర్మాలనూ నూరు జన్మలలో ఆచరించాడు. తన రాజ్యాన్ని నీతితో పాలించాడు. ఆ తర్వాత స్వర్గాన్ని పొంది దేవతలచే కొలవబడుతూ ఉన్నాడు.
సువీరునివంశస్థుఁ డగు శ్రుతకీర్తి తనకర్మశేషముచేతఁ బితరులతోడ నరకమును బొంది, యచ్చటఁ గష్టపడుచు నరకబాధలకుఁ గారణముఁ గూర్చి చింతించెను. తర్వాతఁ బూర్వపుణ్యమహిమచేతఁ గడు భీతి లేనివాఁడై యమునితో నిట్లనెను. ఓసర్వజ్ఞా, మహాబుద్ధీ! ధర్మరాజా, పాప మించుకేనియుం లేని నా కేల యీనరకప్రాప్తి గలిగెను? తొల్లింటి మహర్షులు పల్కిన సకలధర్మములు వృథ యగుచున్నవి. నాకు స్వర్గమును బాసి, నరకంబున వచ్చుట యుక్తముగా దనెను. ఆమాటలు విని యముఁడు మహారాజగు శ్రుతకీర్తితో నిట్లనెను.
నేటి తెలుగులో సువీరుడి వంశస్థుడైన శ్రుతకీర్తి తన కర్మశేషం (మిగిలిన కర్మఫలం) చేత పితరులతో పాటు నరకాన్ని పొంది, అక్కడ కష్టపడుతూ నరకబాధలకు కారణం గురించి చింతించాడు. తర్వాత పూర్వపుణ్య మహిమ చేత మిక్కిలి భయం లేనివాడై యముడితో ఇలా అన్నాడు: “ఓ సర్వజ్ఞా! మహాబుద్ధీ! ధర్మరాజా! పాపం కొంచెమైనా లేని నాకు ఎందుకు ఈ నరకప్రాప్తి కలిగింది? పూర్వపు మహర్షులు పలికిన సమస్త ధర్మాలూ వృథా అవుతున్నాయి. నేను స్వర్గాన్ని విడిచి నరకానికి రావడం యుక్తం కాదు” అన్నాడు. ఆ మాటలు విని యముడు మహారాజైన శ్రుతకీర్తితో ఇలా అన్నాడు.
ఓనృపాలా! మీవంశస్థులలో నొకఁ డగు దురాచారుఁడయినసువీరుఁ డనువాఁడు కన్యావిక్రయముచే దొరకిన ధనముచేఁ దనజీవితము గడపెను. ఆదురాచారముచే నాతనిపితరులు స్వర్గలోకమునొందియు, నటనుండి యిటకు భ్రష్టులై భూతలంబున దుష్టయోనులందుఁ బుట్టుదురు.
నేటి తెలుగులో “ఓ నృపాలా! మీ వంశస్థులలో ఒకడూ, దురాచారుడూ అయిన సువీరుడు అనేవాడు కన్యావిక్రయం వల్ల దొరికిన ధనంతో తన జీవితాన్ని గడిపాడు. ఆ దురాచారం వల్ల అతడి పితరులు స్వర్గలోకాన్ని పొంది కూడా, అక్కడి నుండి ఇక్కడికి భ్రష్టులై భూలోకంలో దుష్టయోనులలో (నీచజన్మలలో) పుడతారు.”
ఆతని రెండవకుమార్తె నర్మదాతీరంబున తల్లికడఁ బెరుగుచున్నది. నాయనుగ్రహమున నీదేహము తోనే భూలోకంబునకుఁ బొమ్ము. అచ్చట ననేకమహర్షు లున్నారు. వారి కీసంగతి నెఱిఁగింపుము. ఆకన్యను వేదాధ్యయనసంపన్నుఁడైన యొకబ్రాహ్మణునికి సాలంకృతకన్యాదానము చేయుము. ఎవఁడు సర్వభూషణాలంకృత యైన కన్యను కార్తికమాసమునఁ గన్యాదానము చేయునో, అతఁడు లోకంబుల కెల్ల నధిపతి యగును. ఒకనికిఁ గన్యపుట్టదేని దానివిలువ యొసఁగవలెను. ఆవును ఎద్దును కన్యాదానముయొక్క విలువయందురు. ఆవును ఎద్దును గూడ దానముచేసినయెడల, కన్యాదానము చేసిన ఫలము గలుగును. నీవు బ్రాహ్మణులకుఁ గన్యాదానమూల్యమును యథావిధిగా నొసఁగుము. ఈ కన్యాదానముచేఁ బితరులెల్ల సంతసింతురు. శ్రుతకీర్తి యట్లే యని పలికి గృహమునకు వచ్చి నర్మదానదీతీరమున నున్న యారాజకుమార్తెను స్వర్ణభూషణాలంకృతను గావించి, కార్తికమాసమున యథావిధిగ బెండ్లిఁ జేయించెను. ఆపుణ్యప్రభావమువలన యమపాశమునుండి విముక్తుఁడై స్వర్గమునొంది సంతోషముతో నుండెను. అట్లే శ్రుతకీర్తికన్యాదానమూల్యమును పదుగురు బ్రాహ్మణులకు నొసఁగెను. అతని పితరులందఱు తత్క్షణమే పుణ్యలోకము నొందిరి. ఆక్షణమే వారిపాపములెల్ల నశించెను. తర్వాత శ్రుతకీర్తి నృపాలుఁడు వచ్చిన దారింబట్టి స్వర్గలోకంబునొందెను.
నేటి తెలుగులో “అతడి రెండవ కుమార్తె నర్మదా తీరంలో తల్లి దగ్గర పెరుగుతున్నది. నా అనుగ్రహం వల్ల ఈ దేహంతోనే భూలోకానికి వెళ్ళు. అక్కడ అనేకమంది మహర్షులు ఉన్నారు. వారికి ఈ సంగతి తెలియజేయి. ఆ కన్యను వేదాధ్యయన సంపన్నుడైన ఒక బ్రాహ్మణుడికి సాలంకృత కన్యాదానం (అలంకారాలతో కూడిన కన్యాదానం) చేయి. ఎవడు సమస్త ఆభరణాలతో అలంకరించబడిన కన్యను కార్తీక మాసంలో కన్యాదానం చేస్తాడో, అతడు లోకాలన్నిటికీ అధిపతి అవుతాడు. ఒకడికి కన్య పుట్టకపోతే దాని విలువ ఇవ్వాలి. ఆవునూ, ఎద్దునూ కన్యాదానం విలువ అంటారు. ఆవునూ, ఎద్దునూ కూడా దానం చేస్తే, కన్యాదానం చేసిన ఫలం కలుగుతుంది. నీవు బ్రాహ్మణులకు కన్యాదాన మూల్యాన్ని యథావిధిగా ఇవ్వు. ఈ కన్యాదానం వల్ల పితరులందరూ సంతోషిస్తారు.” శ్రుతకీర్తి “అలాగే” అని పలికి, ఇంటికి వచ్చి, నర్మదా నదీ తీరంలో ఉన్న ఆ రాజకుమార్తెను బంగారు ఆభరణాలతో అలంకరించి, కార్తీక మాసంలో యథావిధిగా పెళ్ళి చేయించాడు. ఆ పుణ్యప్రభావం వల్ల యమపాశం నుండి విముక్తుడై స్వర్గాన్ని పొంది సంతోషంతో ఉన్నాడు. అలాగే శ్రుతకీర్తి కన్యాదాన మూల్యాన్ని పదిమంది బ్రాహ్మణులకు ఇచ్చాడు. అతడి పితరులందరూ తక్షణమే పుణ్యలోకాన్ని పొందారు. ఆ క్షణమే వారి పాపాలన్నీ నశించాయి. తర్వాత శ్రుతకీర్తి నృపాలుడు వచ్చిన దారిని పట్టి స్వర్గలోకాన్ని పొందాడు.
కావున నెవఁడు కార్తికమాసమున కన్యాదానముచేయునో యతఁడు బ్రహ్మహత్యాది సకలపాపములనుండి విముక్తుఁ డగును. ఎవరు వివాహము నిమిత్తము వాక్సాహాయ్యము నైనను జేయుదురో, వారికిఁ గలుగు పుణ్యమపారమైనది. ఎవఁడు కార్తిక వ్రతనిష్ఠగలవాఁడై యావ్రతమును దప్పక నెఱవేర్చునో, అతఁడు విష్ణుసాయుజ్యమును దప్పక పొందఁగలఁడు. అట్లు కార్తికవ్రతమును జక్కఁగా నాచరింపఁడేని రౌరవ మను నరకముఁ బొందును.
నేటి తెలుగులో కనుక ఎవడు కార్తీక మాసంలో కన్యాదానం చేస్తాడో, అతడు బ్రహ్మహత్య మొదలైన సమస్త పాపాల నుండీ విముక్తుడు అవుతాడు. ఎవరు వివాహం కోసం మాట సహాయమైనా చేస్తారో, వారికి కలిగే పుణ్యం అపారమైనది. ఎవడు కార్తీక వ్రతనిష్ఠ కలవాడై ఆ వ్రతాన్ని తప్పక నెరవేరుస్తాడో, అతడు విష్ణుసాయుజ్యాన్ని (విష్ణువులో ఐక్యమయ్యే మోక్షాన్ని) తప్పక పొందుతాడు. అలా కార్తీక వ్రతాన్ని చక్కగా ఆచరించకపోతే రౌరవం అనే నరకాన్ని పొందుతాడు.
ఇది శ్రీ స్కాందపురాణాంతర్గత కార్తికమాహాత్మ్యమందలి పదుమూఁడవ యధ్యాయము.



